Zasady układów zbiorowych pracy i porozumień

Ustawa reguluje zasady zawierania, obowiązywania i ewidencjonowania układów zbiorowych pracy oraz porozumień zbiorowych, czyli porozumień między pracodawcami a związkami zawodowymi dotyczących warunków pracy i wynagrodzeń.

Kto może zawierać układy zbiorowe:

Układ zakładowy zawierają pracodawca i związki zawodowe działające u niego. Układ ponadzakładowy mogą zawierać organizacje pracodawców lub co najmniej 2 pracodawców oraz ponadzakładowe organizacje związkowe. Po raz pierwszy możliwe jest zawieranie takich układów przez grupę pracodców bez konieczności zrzeszenia się w organizacji.

Co można regulować w układzie:

Strony mogą ustalić w układzie praktycznie wszystko, co dotyczy pracy – od wynagrodzeń, czasu pracy, urlopów, bezpieczeństwa, po kwestie związane z wiekiem pracowników czy godzeniem życia zawodowego z prywatnym. Katalog nie jest zamknięty – mogą regulować też inne sprawy ważne dla nich.

Procedura zawierania:

Strony prowadzą rokowania w dobrej wierze. Pracodawca musi przekazać związkom informacje o swojej sytuacji ekonomicznej w ciągu 14 dni. Mogą skorzystać z pomocy mediatora. Układ zawiera się w formie pisemnej na czas określony lub nieokreślony.

Ewidencja zamiast rejestracji:

Zamiast skomplikowanej procedury rejestracji wprowadzono prostszą ewidencję. Pracodawca zgłasza układ do elektronicznej Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy (KEUZP) przez formularz internetowy, dołączając skan dokumentu. Układ wchodzi w życie z dniem prawidłowego zgłoszenia. Brak zgłoszenia oznacza, że układ nie obowiązuje.

Kiedy układ zaczyna obowiązywać:

Postanowienia korzystniejsze dla pracowników zastępują z mocy prawa dotychczasowe warunki umów o pracę. Postanowienia mniej korzystne można wprowadzić tylko przez wypowiedzenie pracownikom dotychczasowych warunków (wypowiedzenie zmieniające).

Rozwiązanie układu:

Układ rozwiązuje się na podstawie zgodnego oświadczenia stron, z upływem okresu, na który został zawarty, lub po 3 miesiącach od wypowiedzenia (chyba że strony ustalą inaczej). Nie można wypowiedzieć tylko części układu – albo całość, albo nic.

Nowe prawo do wychodzenia z ponadzakładowego układu:

Pracodawca objęty ponadzakładowym układem może z niego wyjść, jeśli jego sytuacja ekonomiczna uniemożliwia mu stosowanie postanowień układu. Musi to uzas