Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska

Ustawa daje nowe prawo do zaskarżania uchwał o jakości powietrza (programów ochrony powietrza i planów działań krótkoterminowych) do sądu administracyjnego. Do tej pory mogły to robić głównie władze województwa. Teraz prawo to dostają także zwykli mieszkańcy i organizacje.

Kto zyska nowe prawo do skargi do sądu?

• Mieszkaniec – każda osoba, która mieszka na terenie objętym programem ochrony powietrza (np. w strefie ze smogiem). Nie musi udowadniać, że uchwała narusza jej konkretny interes prawny – wystarczy, że tam mieszka.
• Firma lub organizacja (np. stowarzyszenie, fundacja) – jeśli prowadzi udokumentowaną działalność gospodarczą lub statutową na tym terenie przez co najmniej 24 miesiące przed ogłoszeniem uchwały (lub przed terminem, w którym uchwała powinna być podjęta).
• Organizacja ekologiczna lub prozdrowotna – jeśli w swoich celach statutowych ma ochronę powietrza lub zdrowia ludzi i działa w tym zakresie przez co najmniej 24 miesiące przed ogłoszeniem uchwały.

Na co można złożyć skargę?

• Na uchwałę o programie ochrony powietrza (albo jego aktualizację).
• Na uchwałę o planie działań krótkoterminowych (np. zakaz palenia w konkretne dni).
• Na niepodjęcie takiej uchwały przez władze (bezczynność).

W jakim terminie?

• Na uchwałę (program lub plan) – 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia.
• Na bezczynność (brak uchwały) – bez ograniczenia czasowego, można złożyć skargę w dowolnym momencie.

Dodatkowa zmiana (przepis przejściowy):

• Władze województw muszą do 30 listopada 2026 r. zaktualizować programy ochrony powietrza dla stref, w których w latach 2024–2025 były przekroczone normy jakości powietrza. Aktualizacja ma być uproszczona (tylko najważniejsze elementy), a jej celem jest jak najszybsze poprawienie powietrza.

Kiedy ustawa wejdzie w życie? Po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.