Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego

Ustawa wprowadza kilka ważnych zmian w przepisach karnych, głównie dotyczących tymczasowego aresztowania i dowodów. Oto, co to oznacza w praktyce:

Dla osób zatrzymanych i aresztowanych:

• Krótszy początkowy areszt: Tymczasowe aresztowanie na początku śledztwa może trwać maksymalnie 1 miesiąc (zamiast dotychczasowych 3 miesięcy). Potem można je przedłużać, ale łącznie w śledztwie nie dłużej niż 12 miesięcy.
• Szybsza decyzja sądu: Sąd musi rozpatrzyć wniosek o areszt w ciągu 24 godzin od jego złożenia.
• Więcej praw dla aresztowanego:
• Ma prawo być sądzony w rozsądnym czasie lub zwolniony do czasu procesu.
• Sąd, rozpatrując wniosek o areszt, sprawdza, czy prokurator prawidłowo opisał czyn i go zakwalifikował (np. czy to kradzież, czy rozbój).
• Na posiedzeniu w sprawie aresztu prokurator musi osobiście uzasadnić, dlaczego inne, łagodniejsze środki (np. dozór policyjny, poręczenie) nie wystarczą.
• Jeśli prokurator nie stawi się na posiedzenie, wniosek o areszt uznaje się za wycofany.
• Łatwiejszy kontakt z obrońcą po zatrzymaniu: Zatrzymany ma prawo do natychmiastowego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym. Państwo organizuje całodobowe dyżury prawników (24/7), a koszty pierwszej pomocy prawnej pokrywa Skarb Państwa. Zatrzymany dostaje listę dyżurujących obrońców.
• Dostęp do akt: Zatrzymany i jego obrońca mają prawo wglądu do akt śledztwa w części dotyczącej podstaw zatrzymania. W sprawach o areszt, podejrzany i obrońca mogą dostać całe akta i robić z nich kopie (np. telefonem).
• Ograniczenie aresztu dla drobnych przestępstw: Nie można aresztować tymczasowo za przestępstwo zagrożone karą do 2 lat więzienia (są wyjątki, np. niektóre przestępstwa przeciwko wolności).
• Kontrola sądu nad przedłużaniem aresztu: Sąd odmówi przedłużenia aresztu, jeśli prokurator bez dobrego powodu nie wykonywał zaplanowanych czynności śledczych.
• Obowiązkowa obecność na sali sądowej: Osoba, która jest tzw. "małym świadkiem koronnym" (art. 60 § 3 kk), musi być obecna na ogłoszeniu wyroku i odczytaniu aktu oskarżenia.

Dla wszystkich (zmiany w dowodach):

• Zakaz dowodów z przestępstwa: Surowo zakazane jest wykorzystywanie w sądzie dowodów zdobytych przez policję lub prokuraturę w wyniku popełnienia przez nich przest