Powołanie rzecznika praw rolników i jego zadania

Ustawa powołuje nowego urzędnika – Rzecznika Praw Rolników, który ma bronić interesów rolników w kontaktach z urzędami, sądami i innymi instytucjami.

Kogo dotyczy? Wszystkich rolników (członków izb rolniczych).

Co to zmienia w praktyce?

• Kto będzie Rzecznikiem? Z urzędu (automatycznie) prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych. Powołuje go minister rolnictwa.
• Gdzie można zgłosić sprawę? Do Rzecznika (lub do jego pełnomocników, którymi są prezesi izb rolniczych w każdym województwie).
• W jakich sprawach pomoże?
• Gdy urząd naruszy prawa rolnika (np. opóźnia decyzję, wydaje niekorzystną decyzję).
• Gdy przepisy są niejasne lub krzywdzące dla rolników – Rzecznik może proponować ich zmianę.
• Gdy rolnik potrzebuje pomocy w sporze sądowym (np. z ZUS-em, z urzędem skarbowym) – Rzecznik może wziąć udział w sprawie.
• Gdy rolnik ma konflikt z urzędem – Rzecznik może organizować mediację (próba ugodowego załatwienia sprawy).
• Jakie ma uprawnienia?
• Może wnieść skargę do sądu (także skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego) w obronie rolnika.
• Może żądać od urzędów wyjaśnień i dokumentów (urząd musi odpowiedzieć w ciągu 30 dni).
• Może informować opinię publiczną o tym, jak urzędy traktują rolników (publikuje odpowiedzi na swoje wystąpienia).
• Kto za to zapłaci? Budżet państwa – maksymalnie 9 milionów złotych rocznie (w latach 2026–2035 łącznie do 90 milionów złotych).
• Kiedy zacznie działać? Ustawa przewiduje wejście w życie 1 stycznia 2026 roku.