Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza kilka ważnych zmian w sądowych sprawach cywilnych (np. o pieniądze, umowy, spadki). Najważniejsze dotyczą tego, jak prawnicy i sądy będą się ze sobą komunikować, oraz zasad mediacji (próby polubownego załatwienia sporu).
Co się zmienia w praktyce?
- Obowiązkowa elektroniczna korespondencja dla prawników: Adwokaci, radcy prawni, rzecznicy patentowi, Prokuratoria Generalna i prokuratorzy będą musieli wnosić do sądu określone pisma (np. apelacje, zażalenia, wnioski o posiedzenie zdalne) przez portal informacyjny (specjalny system internetowy sądów). Pismo złożone w inny sposób (np. listem) nie będzie wywoływać skutków prawnych. Ten obowiązek wejdzie w życie po 18 miesiącach od ogłoszenia ustawy.
- Nowy sposób podpisywania pełnomocnictw: Pełnomocnictwo (upoważnienie dla prawnika) w formie elektronicznej będzie można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym (Profil Zaufany) albo podpisem osobistym (e-dowód).
- Ułatwienia w mediacji (polubownym rozwiązywaniu sporów):
- W sprawach gospodarczych o roboty budowlane sąd z urzędu skieruje strony do mediacji przed pierwszą rozprawą.
- Strona będzie mogła sprzeciwić się mediacji w ciągu tygodnia. Jeśli tego nie zrobi, będzie to uznane za zgodę.
- Ugodę i protokół z mediacji będzie można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
- Zwrot 3/4 opłaty od apelacji, jeśli do ugody dojdzie przed mediatorem już w sądzie drugiej instancji.
- Usprawnienia dla firm i konsumentów (zmiany w Kodeksie cywilnym): Osoba fizyczna prowadząca firmę (jednoosobowy przedsiębiorca) będzie mogła przed podpisaniem umowy złożyć oświadczenie, czy umowa ma dla niej charakter zawodowy, czy nie. To ma rozwiać wątpliwości, czy przysługuje jej ochrona jak konsumentowi. Druga strona nie może uzależniać zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
- Doprecyzowanie terminów doręczeń: Jeśli pismo sądowe zostanie wysłane elektronicznie, ale nie ma potwierdzenia jego odbioru, uznaje się je za doręczone po 14 dniach od umieszczenia w systemie.
- Zwrot pisma bez wzywania do poprawy (uchylenie art. 1301a): Zniesiony zostaje przepis, który pozwalał sądowi od razu zwrócić pismo prawnika, jeśli miało braki formalne. Teraz sąd będzie musiał najpierw wezwać do ich uzupełnienia.
Kogo dotyczą zmiany?
- Przede wszystkim: adwokatów, radców prawnych, rzeczników patentowych, Prokuratorię Generalną
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 1304)
Etapy legislacyjne
21 maja 2025
Projekt wpłynął do Sejmu
2 czerwca 2025
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
26 czerwca 2025
I czytanie na posiedzeniu Sejmu
9 lipca 2025
Praca w komisjach po I czytaniu
24 lipca 2025
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania
24 lipca 2025
Praca w komisjach po II czytaniu
25 lipca 2025
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
31 lipca 2025
Stanowisko Senatu
Wniósł poprawki
5 sierpnia 2025
Praca w komisjach nad stanowiskiem Senatu
5 sierpnia 2025
Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu
Przyjęto poprawki
6 sierpnia 2025
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
21 sierpnia 2025
Prezydent podpisał ustawę
5 sierpnia 2025