Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzaniem centralnego systemu informacji rynku energii

Ustawa przesuwa termin pełnego uruchomienia centralnego systemu informacji rynku energii (CSIRE) – czyli wspólnej bazy danych dla całego rynku prądu – i wprowadza etapowe wchodzenie do niego poszczególnych firm energetycznych. Chodzi o to, żeby system zaczął działać płynnie, a nie od razu dla wszystkich.

Co to oznacza w praktyce?

• Nowy termin dla większości: 19 października 2026 r. – to ostateczny dzień, w którym wszyscy operatorzy sieci (firmy zarządzające sieciami energetycznymi), sprzedawcy prądu i odbiorcy muszą zacząć korzystać z centralnego systemu. Dla małych operatorów (do 100 000 punktów poboru, czyli liczników) są wcześniejsze, opcjonalne terminy: 1 lipca 2025 r., 1 marca 2026 r. lub 1 lipca 2026 r. – mogą sami wybrać, kiedy dołączą, ale muszą to zgłosić.
• Zmiana sprzedawcy w 24 godziny – ta możliwość wejdzie w życie dopiero wtedy, gdy dany operator sieci zacznie działać w CSIRE (najpóźniej 19 października 2026 r.). Do tego czasu zmiana sprzedawcy będzie trwać tak jak dotychczas.
• Nowy model sprzedaży rezerwowej – jeśli stracisz umowę z dotychczasowym sprzedawcą, automatycznie trafisz do tzw. sprzedawcy rezerwowego. Cena prądu w takiej sytuacji będzie ograniczona (nie wyższa niż trzykrotność średniej ceny rynkowej z poprzedniego kwartału). Te zasady zaczną obowiązywać dla danego operatora od momentu jego wejścia do CSIRE (najpóźniej 19 października 2026 r.).
• Prosument wirtualny energii odnawialnej – to osoba, która ma udziały w instalacji OZE (np. panele słoneczne na cudzym dachu) i rozlicza się z wyprodukowanego prądu. Ustawa precyzuje zasady:
• Od 2 lipca 2025 r. prosument wirtualny będzie mógł działać, ale tylko jeśli jego instalacja i miejsce odbioru prądu są w sieci tego samego operatora (OSD). Rozliczenia będą oparte na danych z liczników, a nie z bilansowania handlowego.
• Od 20 października 2026 r. prosument wirtualny będzie mógł działać także, gdy instalacja i miejsce odbioru są w sieciach różnych operatorów. Wtedy rozliczeniami zajmie się centralny system (CSIRE) – operator informacji rynku energii (OIRE) będzie mnożył ilość prądu przez udziały prosumenta i przekazywał dalej.
• Doprecyzowanie zasad dla prosumentów – ustawa wyjaśnia, że:
• Udziały prosumentów w instalacji muszą być podawane z dokładnością do czterech miejsc po przecinku.
• Jeśli prosument jest jednocześnie indywidualnym, zbiorowym i wirtualnym, energia jest bilansowana w określonej