Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza możliwość zakładania spółdzielni uczniowskich w szkołach i placówkach. Do tej pory nie było dla nich jasnych przepisów — działały na podstawie wzorów z lat 80., co budziło obawy szkół.
Kto może założyć spółdzielnię:
- Co najmniej 5 uczniów, którzy ukończyli 13 lat
- Jeśli uczeń jest niepełnoletni, potrzebna jest pisemna zgoda rodziców
- Uczniowie przekazują dyrektorowi listę założycieli, zgody rodziców i projekt statutu
- Dyrektor wyraża zgodę po uzgodnieniu warunków
Co to jest spółdzielnia uczniowska:
- Dobrowolne zrzeszenie uczniów danej szkoły
- Nie jest firmą (nie podlega przepisom o działalności gospodarczej)
- Nie ma osobowości prawnej (nie trzeba jej rejestrować w sądzie)
- Nie prowadzi pełnej księgowości — wystarczy uproszczona ewidencja pieniędzy i członków
Cele spółdzielni:
- Nauczanie idei spółdzielczości
- Rozwijanie umiejętności pracy w zespole
- Kształtowanie gospodarności, przedsiębiorczości, odpowiedzialności i solidarności
Co może robić:
- Usługi, handel lub produkcję na rzecz szkoły i uczniów (np. szkolna kawiarnia, wypożyczalnia)
- Działania społeczno-kulturalne, promocyjne i edukacyjne dla szkoły, uczniów i lokalnej społeczności
Pieniądze:
- Każdy członek płaci wpisowe (wejściowe) — maksymalnie 10 zł, nie zwracane
- Członkowie nie otrzymują wynagrodzenia za pracę w spółdzielni
- Zyski nie dzielą się między członków — idą na działalność spółdzielni
Struktura i zarządzanie:
- Spółdzielnia działa na podstawie statutu uchwalnego większością głosów założycieli
- Najwyższym organem jest walne zgromadzenie (zebranie wszystkich członków)
- Komisja rewizyjna kontroluje działalność
- Zarząd kieruje spółdzielnią i reprezentuje ją na zewnątrz
- Nauczyciel-opiekun wyznaczony przez dyrektora nadzoruje działalność, pomaga w prowadzeniu i kontroluje dokumenty oraz rozliczenia
Kiedy spółdzielnia się kończy:
- Gdy nie ma wystarczającej liczby członków
- Gdy nie potrafi prowadzić działalności
- Gdy dyrektor uzna jej działalność za niezgodną ze statutem
- Gdy szkoła zostanie zamknięta lub przekształcona
Mienie spółdzielni przechodzi wtedy na cele szkoły, a jeśli szkoła zostanie zamknięta — na organizację pozytku publicznego
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 1650)
Etapy legislacyjne
1 sierpnia 2025
Projekt wpłynął do Sejmu
5 września 2025
Skierowano do I czytania w komisjach
12 marca 2026
I czytanie w komisjach
29 kwietnia 2026
Praca w komisjach po I czytaniu
13 maja 2026
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania
28 maja 2026
Praca w komisjach po II czytaniu
29 maja 2026
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
10 czerwca 2026
Stanowisko Senatu
Nie wniósł poprawek
29 maja 2026