Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wprowadza kilka ważnych zmian dla osób polskiego pochodzenia, które chcą wrócić do Polski (repatriacja) oraz dla tych, które już wróciły. Oto najważniejsze zmiany w praktyce:

Więcej pieniędzy na repatriację i szybsza wypłata pomocy

• Zwiększa się limit wydatków na pomoc dla repatriantów z budżetu państwa. Od 2025 roku rocznie będzie to 80 757 000 zł (wcześniej było mniej). Dzięki temu więcej osób będzie mogło skorzystać z pomocy państwa.
• Zmienia się sposób wypłaty jednorazowej pomocy finansowej (na zagospodarowanie, utrzymanie, naukę dzieci). Teraz pieniądze będzie wypłacał bezpośrednio Pełnomocnik Rządu do Spraw Repatriacji, a nie starosta. To ma przyspieszyć otrzymanie pieniędzy – wypłata ma nastąpić w ciągu 30 dni od uprawomocnienia się decyzji.
• Aby dostać tę pomoc, repatriant będzie musiał sam złożyć wniosek (w ciągu 3 miesięcy od otrzymania decyzji potwierdzającej obywatelstwo polskie). Do tej pory pomoc była przyznawana z urzędu.

Kto może zostać repatriantem – ostrzejsze zasady

• Powraca wymóg udowodnienia deportacji lub zesłania. Osoba ubiegająca się o wizę repatriacyjną będzie musiała wykazać, że ona sama lub jej przodkowie (rodzice, dziadkowie) byli deportowani lub zesłani przez władze ZSRR na tereny azjatyckie (np. do Kazachstanu) ze względu na polskie pochodzenie. To ma zapobiec sytuacjom, gdy o wizę starają się osoby, które nie mają rzeczywistego związku z Polską i nie były prześladowane.

Ułatwienia i doprecyzowania w procedurach

• Można będzie udokumentować źródło utrzymania w Polsce nie tylko umową o pracę, ale też inną umową o pracę zarobkową (np. umową zlecenie, kontraktem), jeśli zapewnia ona stały dochód na co najmniej 12 miesięcy. To ułatwi repatriację osobom wykonującym wolne zawody.
• Konsul będzie miał więcej czasu na wydanie decyzji o polskim pochodzeniu – 3 miesiące (zamiast 30 dni). Ma to umożliwić dokładniejsze sprawdzenie dokumentów.
• Minister Spraw Wewnętrznych będzie miał 6 miesięcy na wydanie zgody na wizę repatriacyjną. To urealnienie terminu, bo wcześniej był on zbyt krótki ze względu na konieczność sprawdzenia wnioskodawcy przez służby.
• Doprecyzowano, kto wchodzi w skład najbliższej rodziny repatrianta i kandydata na repatrianta (małżonek i małoletnie dzieci pod władzą rodzicielską repatrianta lub jego małżonka).
• Decyzja o uznaniu za repatrianta będzie automatycznie obejmować małoletnie dziecko (będące cudzoziemcem), jeśli zostało wymienione we