Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw

Ta ustawa wprowadza zmiany w zasadach działania systemu kaucyjnego, który ma zacząć działać w Polsce. Oto najważniejsze zmiany:

• System kaucyjny ruszy najwcześniej od 1 października 2025 r. Wcześniej mówiło się o wcześniejszych datach, ale teraz jest to oficjalnie przesunięte.
• Każda gmina w Polsce musi mieć co najmniej jeden stacjonarny punkt, gdzie będzie można oddać butelki i puszki objęte kaucją. To ma zapewnić, że każdy będzie miał łatwy dostęp do zwrotu opakowań.
• Sklepy o powierzchni poniżej 200 m2, które sprzedają napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku objętych kaucją, obowiązkowo muszą pobierać i zwracać kaucję za te butelki oraz je zbierać. W przypadku butelek plastikowych jednorazowego użytku i puszek metalowych, te mniejsze sklepy muszą pobierać kaucję, ale zwracanie jej i zbieranie opakowań jest dla nich dobrowolne.
• Nie będzie kaucji za opakowania po mleku, jogurtach i innych pitnych produktach mlecznych. To odpowiedź na prośby sklepów, aby uniknąć problemów z higieną.
• Kaucja będzie pobierana na każdym etapie sprzedaży – od producenta, przez hurtownika, aż po sklep i klienta. Ma to uszczelnić system i ułatwić rozliczanie kaucji.
• Jeśli firma (tzw. "wprowadzający produkty w opakowaniach"), która wprowadza napoje w opakowaniach objętych kaucją, nie przystąpi do żadnego systemu kaucyjnego, to od 1 stycznia 2026 r. zapłaci potrójną opłatę produktową. To ma zachęcić firmy do udziału w systemie.
• Firmy, które prowadzą system kaucyjny (tzw. "podmioty reprezentujące"), będą częściej kontrolowane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Kontrole odbędą się przed uruchomieniem systemu i w pierwszym roku jego działania, aby sprawdzić, czy wszystko działa zgodnie z planem i przepisami.
• Zmienia się wzór oznakowania na opakowaniach objętych kaucją. W 2025 r. będzie można używać zarówno starego, jak i nowego wzoru.
• Firmy, które już dostały zgodę na prowadzenie systemu kaucyjnego, mają 3 miesiące od wejścia w życie tej ustawy na złożenie wniosku o zmianę tej zgody, aby dostosować się do nowych przepisów. Jeśli tego nie zrobią, mogą stracić zgodę.
• Termin na uruchomienie systemu kaucyjnego dla firm, które już mają zgodę, nie może być dłuższy niż 24 miesiące od dnia wydania tej zgody. Jeśli termin jest dłuższy, zostanie skrócony.
• Podatek VAT od niezwróconej kaucji będzie rozliczany przez firmę prowadzącą system kaucyjny (podmiot reprezentujący). Będzie ona płatnikiem tego podatku.
• Kaucja pobierana za opakowania objęte systemem kaucyjnym nie będzie wliczana do podstawy opodatkowania VAT na żadnym etapie sprzedaży.
• Firmy wprowadzające napoje w opakowaniach kaucyjnych oraz te, które prowadzą system kaucyj