Poselski projekt ustawy o ochronie Ostrowa Tumskiego w Poznaniu – kolebki polskiej państwowości

Ustawa wprowadza szczególną ochronę Ostrowa Tumskiego w Poznaniu (wyspy na Warcie w granicach miasta). Chodzi o to, żeby nie dopuścić do zabudowy tego historycznego miejsca, które uznano za kolebkę polskiej państwowości.

Co to oznacza w praktyce:

• Na całym Ostrowie Tumskim obowiązuje zakaz budowy nowych budynków i budowli (czyli także odbudowy, rozbudowy i nadbudowy istniejących).
• Zakaz nie dotyczy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa.
• Budowa innych budowli (np. małej infrastruktury) jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes prywatny, i wymaga zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków.
• Budowa budynku jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy wymaga tego szczególnie ważny interes publiczny, i wymaga zgody Generalnego Konserwatora Zabytków oraz Prezydenta RP.
• Postępowania o pozwolenie na budowę, które już się toczą, zostaną umorzone. Trzeba będzie zaczynać od nowa, już według nowych, ostrzejszych zasad.

Skarb Państwa dostaje prawo pierwokupu każdej nieruchomości na Ostrowie Tumskim. To znaczy, że gdy właściciel będzie chciał sprzedać działkę, państwo może wejść w miejsce kupca i kupić ją za tę samą cenę. Prawo to nie dotyczy sprzedaży najbliższej rodzinie (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo itd.).

Właściciele, którzy przez nowe przepisy nie będą mogli korzystać ze swojej nieruchomości tak jak dotychczas (np. nie zbudują zaplanowanego domu), mogą żądać od państwa jej wykupienia. Z takim żądaniem można wystąpić do 31 grudnia 2031 roku. Państwo może zapłacić gotówką (też w ratach) albo zaproponować w zamian inną nieruchomość.

Postępowania administracyjne w sprawie pozwoleń na budowę będą trwać dłużej – urząd będzie miał 6 miesięcy na decyzję, a w odwołaniu 3 miesiące. Organizacje społeczne (np. zajmujące się ochroną zabytków) będą mogły łatwiej włączać się w takie sprawy. Od decyzji będzie można się odwołać do sądu, a samo wniesienie skargi wstrzyma wykonanie decyzji.

Sprzedaż, oddanie w wieczyste użytkowanie lub obciążenie nieruchomości Skarbu Państwa na tym terenie będzie wymagać pozytywnej opinii Generalnego Konserwatora Zabytków. Bez tej opinii taka czynność jest nieważna.