Podsumowanie AI
Polska i Ukraina zmieniają umowę o pomocy prawnej. Chodzi o to, żeby kary dla obywateli Ukrainy skazanych w Polsce (np. grzywna, zakaz prowadzenia pojazdów, prace społeczne) mogły być wykonywane na Ukrainie, a nie pozostawały martwe, gdy skazany wróci do swojego kraju. Dotyczy to też Polaków skazanych na Ukrainie.
Co to oznacza w praktyce?
- Koniec z bezkarnością: Jeśli Ukrainiec zostanie w Polsce skazany na grzywnę, zakaz prowadzenia pojazdów, prace społeczne lub ograniczenie wolności i wróci na Ukrainę, kara będzie mogła być wykonana na Ukrainie. Do tej pory często było to niemożliwe.
- Nowe rodzaje kar do przekazania: Oprócz kary więzienia, przekazywane będą też:
- Grzywny i inne kary pieniężne (np. nawiązki, świadczenia pieniężne).
- Prace społeczne lub poprawcze (w Polsce to kara ograniczenia wolności).
- Zakazy i nakazy (np. zakaz prowadzenia pojazdów, zakaz zbliżania się).
- Przepadek mienia (konfiskata).
- Koszty procesu.
- Niższy próg dla kary więzienia: Aby przekazać karę więzienia, wystarczy, że do odbycia zostało co najmniej 1 miesiąc (obecnie 4 miesiące), ale tylko jeśli skazany przebywa już w kraju, który ma ją wykonać. Jeśli skazany jest w kraju, który wydał wyrok, próg wynosi 6 miesięcy.
- Częściej bez zgody skazanego: Do tej pory do przekazania kary potrzebna była zgoda skazanego. Nowe przepisy zakładają, że przekazanie kar nieizolacyjnych (np. grzywny, zakazu) nie będzie wymagać zgody skazanego. W przypadku kary więzienia zgoda też nie będzie potrzebna, jeśli skazany (będący obywatelem kraju wykonania) już w tym kraju przebywa.
- Szybsza procedura: Wnioski o przekazanie kar nieizolacyjnych będą mogły być wysyłane bezpośrednio między sądami, a nie przez ministerstwa. Minister Sprawiedliwości będzie mógł przejąć sprawę, jeśli uzna to za konieczne.
- Dostosowanie kary: Polski sąd, przejmując karę z Ukrainy, dostosuje ją do polskiego prawa, ale nie może pogorszyć sytuacji skazanego (np. nie może wydłużyć zakazu ani zwiększyć grzywny).
- Drobne kary pieniężne nie będą przekazywane: Nie będzie się przekazywać grzywien i innych kar pieniężnych, jeśli ich wartość nie przekracza równowartości 70 euro (liczonej na dzień wydania wyroku). To nieopłacalne.
- Kary orzeczone pod nieobecność: Będzie można przekazać karę, nawet jeśli skazany nie był obecny na rozprawie, ale tylko jeśli został prawidłowo powiadomiony i nie stawił się
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 231)
Etapy legislacyjne
4 marca 2024
Projekt wpłynął do Sejmu
5 marca 2024
Skierowano do I czytania w komisjach
20 marca 2024
I czytanie w komisjach
20 marca 2024
Praca w komisjach po I czytaniu
11 kwietnia 2024
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Niezwłocznie przystąpiono do III czytania
12 kwietnia 2024
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
18 kwietnia 2024
Stanowisko Senatu
Nie wniósł poprawek
19 kwietnia 2024
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
25 kwietnia 2024
Prezydent podpisał ustawę
12 kwietnia 2024