Podsumowanie AI
Projekt ustawy wprowadza systemowe wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami w postaci usługi asystencji osobistej. Ma ona pomóc w codziennych czynnościach i umożliwić pełniejsze uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym.
Oto najważniejsze zmiany i zasady:
- Kogo dotyczy: Usługa przysługuje pełnoletnim osobom z niepełnosprawnościami, które posiadają decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów.
- Zakres wsparcia: Asystent osobisty będzie pomagał w czynnościach samoobsługowych (np. higiena osobista, ubieranie się, jedzenie), prowadzeniu gospodarstwa domowego (np. sprzątanie, zakupy), komunikacji, poruszaniu się oraz podejmowaniu aktywności życiowej (społecznej i zawodowej).
- Liczba godzin: Usługa będzie świadczona w wymiarze od 40 do 200 godzin miesięcznie.
- Bezpłatność: Usługa asystencji osobistej będzie bezpłatna dla użytkownika.
- Gdzie nie będzie realizowana: Usługa nie będzie świadczona w placówkach takich jak szpitale, domy pomocy społecznej, warsztaty terapii zajęciowej, zakłady aktywności zawodowej, placówki całodobowej opieki, ani w innych placówkach pobytu dziennego, w czasie gdy osoba korzysta z usług tych jednostek.
- Zawieszenie usługi: Usługa zostanie zawieszona na czas tymczasowego aresztowania osoby. Nie przysługuje też osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem osób w systemie dozoru elektronicznego.
- Procedura ubiegania się: Aby otrzymać usługę, trzeba będzie złożyć wniosek do starosty powiatu. Do wniosku należy dołączyć decyzję o poziomie potrzeby wsparcia oraz wypełniony kwestionariusz autodiagnozy potrzeb.
- Diagnoza sytuacji osobistej: Przed wydaniem decyzji pracownik socjalny (lub asystent rodziny) przeprowadzi diagnozę sytuacji osobistej wnioskodawcy w jego miejscu zamieszkania. Brak zgody na diagnozę oznacza odmowę przyznania usługi.
- Okres przyznania: Decyzja o przyznaniu usługi będzie wydawana na okres nie dłuższy niż 3 lata, ale nie dłuższy niż okres ustalony w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia.
- Zmiana lub uchylenie decyzji: Decyzja może zostać zmieniona lub uchylona, jeśli zmieni się sytuacja życiowa użytkownika, świadczenie stanie się bezcelowe lub niemożliwe, albo gdy prawo do usługi zostało ustalone na podstawie fałszywych danych.
- Zwrot kosztów: W przypadku nienależnego korzystania z usługi (np. na podstawie fałszywych danych) trzeba będzie zwrócić koszty wraz z odsetkami.
- Asystent osobisty: Asystentem może być osoba pełnoletnia, niekarana za określone przestępstwa, nieobjęta zakazem działalności związanej z opieką nad małoletnimi i która ukończyła odpowiednie szkolenia. Asystentem nie może być małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, teściowie ani osoby wspólnie zamieszkujące lub gospodarujące z użytkownikiem.
- Szkolenia: Asystenci i koordynatorzy
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 316)
Etapy legislacyjne
4 marca 2024
Projekt wpłynął do Sejmu
11 marca 2024
Opinia organizacji samorządowej
24 kwietnia 2024
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
1 października 2024
I czytanie na posiedzeniu Sejmu
2 września 2026
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania
18 września 2026
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
13 października 2026
Stanowisko Senatu
Wniósł poprawki
22 października 2026
Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu
Przyjęto poprawki
27 października 2026
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
22 października 2026