Podsumowanie AI

Ustawa zmienia przepisy dotyczące przestępstw seksualnych, przede wszystkim gwałtu. Główna zmiana to przesunięcie akcentu z wymagania udowodnienia oporu ofiary na wymóg uzyskania świadomej i dobrowolnej zgody sprawcy.

Zmiany w art. 197 § 1 (gwałt — obcowanie płciowe):

Dotychczasowa definicja wymagała, aby sprawca użył przemocy, groźby lub podstępu. Nowa definicja mówi, że gwałtem jest doprowadzenie do obcowania płciowego bez wcześniejszego wyrażenia świadomej i dobrowolnej zgody. Oznacza to, że nie trzeba już udowadniać, że ofiara stawiała opór — wystarczy wykazać, że nie wyraziła zgody. Kara wzrasta z od 2 do 12 lat na minimum 3 lata pozbawienia wolności. Ta zmiana podnosi gwałt z kategorii występku na zbrodnie.

Zmiany w art. 197 § 2 (inne czynności seksualne):

Kara za zmuszenie do innych czynności seksualnych (nie samego obcowania) wzrasta z od 6 miesięcy do 8 lat na od 2 do 10 lat pozbawienia wolności.

Zmiany w art. 198 (wykorzystanie bezradności, choroby psychicznej, niepełnosprawności):

Artykuł dzieli się teraz na dwa paragrafy:

  • § 1: Doprowadzenie do obcowania płciowego osoby bezradnej lub niezdolnej do rozpoznania znaczenia czynu ze względu na chorobę psychiczną lub upośledzenie umysłowe — kara minimum 3 lata (wcześniej od 6 miesięcy do 8 lat).
  • § 2: Zmuszenie takiej osoby do innych czynności seksualnych — kara od 2 do 10 lat (wcześniej od 6 miesięcy do 8 lat).

Zmiany w art. 199 § 1 i 2 (wykorzystanie zależności lub krytycznego położenia):

  • § 1: Doprowadzenie do obcowania płciowego przez nadużycie stosunku zależności (np. szef, nauczyciel) lub wykorzystanie krytycznego położenia — kara minimum 3 lata (wcześniej do 3 lat).
  • § 2: Zmuszenie do innych czynności seksualnych w tej sytuacji — kara od 2 do 10 lat (wcześniej od 3 miesięcy do 5 lat, jeśli ofiara była małoletnia).

Zmiana tytułu rozdziału XXV:

Zamiast „Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności" — „Przestępstwa przeciwko autonomii seksualnej". To podkreśla, że chodzi o prawo do decydowania o swoim ciele

Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 209)

Podsumowanie wygenerowane przez AI — może zawierać błędy. Zgłoś błędne podsumowanie

Etapy legislacyjne

14 lutego 2024

Projekt wpłynął do Sejmu

20 lutego 2024

Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu

7 marca 2024

I czytanie na posiedzeniu Sejmu

11 czerwca 2024

Praca w komisjach po I czytaniu

Co się wydarzyło
Komisja zmieniła definicję gwałtu, dodając do przemocy, groźby i podstępu także doprowadzenie do obcowania płciowego "mimo braku zgody", a także wprowadziła nowy paragraf 1a, który dotyczy wykorzystania braku możliwości rozpoznania znaczenia czynu przez ofiarę, podnosząc jednocześnie karę za gwałt z "od 2 do 12 lat" na "od 2 do 15 lat".
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 247)
Dokument

26 czerwca 2024

II czytanie na posiedzeniu Sejmu

Niezwłocznie przystąpiono do III czytania

Co się wydarzyło
Sejm od razu przeszedł do trzeciego czytania projektu ustawy, co oznacza, że nie wprowadzono żadnych zmian ani poprawek na tym etapie.

28 czerwca 2024

III czytanie na posiedzeniu Sejmu

Uchwalono

✓ 335 za ✗ 44 przeciw 47 wstrzymało się
Co się wydarzyło
Sejm uchwalił ustawę zmieniającą Kodeks karny, która podnosi minimalną karę za gwałt do 3 lat więzienia i definiuje go jako brak świadomej i dobrowolnej zgody, a nie konieczność udowodnienia oporu.
Źródło: Dokument źródłowy

24 lipca 2024

Stanowisko Senatu

Wniósł poprawkę

Co się wydarzyło
Senat zaproponował poprawkę, która dodaje do ustawy zapis o tym, że jeśli ktoś dopuści się gwałtu na osobie bezradnej lub niezdolnej do zrozumienia sytuacji, to kara nie może być niższa niż 5 lat więzienia.

26 lipca 2024

Praca w komisjach nad stanowiskiem Senatu

Co się wydarzyło
Komisja przyjęła projekt z poprawkami, które doprecyzowują, że gwałtem jest doprowadzenie do obcowania płciowego bez świadomej i dobrowolnej zgody, a minimalna kara za gwałt wzrasta do 3 lat pozbawienia wolności, podnosząc go do rangi zbrodni.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 579)
Dokument

26 lipca 2024

Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu

Odrzucono poprawkę

Co się wydarzyło
Sejm odrzucił poprawkę Senatu, która dotyczyła zmiany definicji zgody na obcowanie płciowe, pozostawiając pierwotny zapis, że gwałtem jest doprowadzenie do obcowania płciowego bez wcześniejszego wyrażenia świadomej i dobrowolnej zgody.

29 lipca 2024

Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu

9 sierpnia 2024

Prezydent podpisał ustawę

Prezydent podpisał ustawę

28 czerwca 2024

Uchwalono

Zakończono proces legislacyjny

13 lutego 2025

Prawo weszło w życie

Obowiązuje od 13 lutego 2025
Tekst ustawy w Dzienniku Ustaw