Państwo zwiększa wydatki na naukę i szkolnictwo wyższe

Ustawa wprowadza zasadę, że państwo musi co roku wydawać na naukę, badania i szkoły wyższe coraz więcej pieniędzy, aż do osiągnięcia konkretnego celu. Chodzi o to, żeby polska nauka przestała być niedofinansowana.

Oto, co to oznacza w praktyce:

• Coraz wyższe wydatki na naukę: Ustawa ustala sztywny harmonogram wzrostu nakładów z budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe. W każdym kolejnym roku wydatki mają być wyższe, aż do roku 2034, kiedy to mają wynosić co najmniej 3% Produktu Krajowego Brutto (PKB) (czyli wartości wszystkich dóbr i usług wytworzonych w Polsce w ciągu roku).
• Konkretne progi procentowe: Ustawa podaje dokładne, minimalne poziomy wydatków na każdy rok:
• 2027 r. – 1,3% PKB
• 2028 r. – 1,6% PKB
• 2029 r. – 1,9% PKB
• 2030 r. – 2,2% PKB
• 2031 r. – 2,4% PKB
• 2032 r. – 2,6% PKB
• 2033 r. – 2,8% PKB
• od 2034 r. – co najmniej 3% PKB
• Kogo to dotyczy? Przede wszystkim naukowców, doktorantów, studentów i pracowników uczelni. Dla nich oznacza to potencjalnie wyższe pensje, więcej pieniędzy na badania, lepszy sprzęt i większe szanse na rozwój. Dotyczy to też całej gospodarki – więcej pieniędzy na innowacje ma przynieść nowe patenty, technologie i lepsze miejsca pracy.
• Obowiązek dla rządu: Rząd (Rada Ministrów) będzie musiał co roku przygotowywać i uchwalać Wieloletni Program Finansowania Szkolnictwa Wyższego, Nauki i Działalności Badawczo-Rozwojowej. To taki plan, który pokaże, na co dokładnie pójdą te pieniądze i jak rząd zamierza osiągnąć założone cele.
• Kontrola i sprawozdawczość: Minister nauki będzie musiał co roku, do 31 marca, przedstawiać Sejmowi i Senatowi sprawozdanie z wykonania tego programu. Jeśli wydatki będą niższe niż zaplanowano, minister będzie musiał wytłumaczyć dlaczego i co zamierza z tym zrobić.
• Elastyczność w budżecie: Ustawa pozwala ministrowi finansów, na wniosek ministra nauki, przenosić pieniądze między różnymi częściami budżetu państwa przeznaczonymi na naukę. Chodzi o to, żeby lepiej dopasować wydatki do potrzeb, ale nie wolno zejść poniżej ustalonych progów procentowych.

Podsumowując: ustawa zobowiązuje państwo do stopniowego, ale znaczącego zwiększania wydatków na naukę i szkolnictwo wyżs