Zmiany w nadawaniu doktoratów po ocenie uczelni

Ustawa dotyczy uczelni i instytutów naukowych, które w latach 2022–2025 przeszły ocenę jakości swojej pracy naukowej (tzw. ewaluację). Na podstawie tej oceny dostają kategorie naukowe (od A+ do C). Kategoria wpływa na to, czy mogą nadawać stopnie doktora i prowadzić szkoły doktorskie. Ustawa wprowadza wyjątkowe zasady dla tych, którzy w tej ocenie dostali słabsze kategorie (B lub C).

Oto co to oznacza w praktyce:

• Uczelnia, która dostała kategorię B w danej dziedzinie:
• Może dokończyć przewody doktorskie, które rozpoczęła przed ogłoszeniem wyników tej oceny. Ale tylko do czasu, aż dostanie nową kategorię w kolejnej ocenie (za lata 2026–2029).
• Nie może rozpoczynać żadnych nowych przewodów doktorskich w tej dziedzinie.
• Jeśli w kolejnej ocenie (za lata 2026–2029) znów dostanie kategorię B lub C, straci prawo do nadawania doktoratów w tej dziedzinie na stałe.
• Uczelnia, która dostała kategorię C w danej dziedzinie:
• Traci prawo do prowadzenia rozpoczętych przewodów doktorskich. Te przewody przejmuje inna uczelnia, którą wskaże Rada Doskonałości Naukowej (centralny organ).
• Szkoła doktorska (studiów doktoranckich):
• Jeśli uczelnia dostała kategorię B w co najmniej jednej dziedzinie, w której prowadzi szkołę doktorską, to:
• Może dokończyć kształcenie tylko tych doktorantów, którzy rozpoczęli studia najpóźniej w roku akademickim, w którym dostała tę kategorię.
• Nie może prowadzić rekrutacji nowych doktorantów do żadnej dziedziny w tej szkole (nawet do tych, w których ma lepszą kategorię).
• Może działać dalej (nawet jeśli formalnie nie spełnia warunków) tylko do końca roku akademickiego, w którym dostanie wyniki kolejnej oceny (za lata 2026–2029).
• Jeśli w kolejnej ocenie (za lata 2026–2029) uczelnia poprawi wynik i dostanie kategorię B+ lub wyższą:
• Odzyskuje prawo do prowadzenia szkoły doktorskiej i może od nowa rekrutować doktorantów.
• Kto płaci za obronę, gdy uczelnia straciła uprawnienia?
• Jeśli doktorant ukończył szkołę doktorską na uczelni, która potem straciła prawo nadawania doktoratów, a on musi bronić się w innej placówce – koszty tego postępowania pokrywa jego dawna uczelnia (ta, która go kształciła).