Podsumowanie AI

Ustawa wprowadza zmiany w zasadach udostępniania dokumentów związanych z dowodami osobistymi (np. starych wniosków, zdjęć, odcisków palców). Chodzi o to, kto i na jakich warunkach może je dostać z urzędu gminy lub konsulatu.

Co się zmienia w praktyce:

  • Dostęp do dokumentów osób zmarłych – teraz mogą je dostać nie tylko osoby, które wykażą interes prawny (np. toczący się spór sądowy), ale też:
  • bliscy krewni (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, powinowaci) – przez 10 lat od śmierci danej osoby,
  • organizacje społeczne (np. stowarzyszenia, fundacje), które w statucie mają badania historyczne, genealogię (badanie rodowodów), antropologię lub kulturę,
  • po upływie 10 lat od śmierci – każdy na zasadach ogólnych, jak w archiwach państwowych.
  • Dostęp do dokumentów osób żyjących – mogą dostać:
  • instytucje publiczne (np. policja, urzędy skarbowe, sądy),
  • Trybunał Konstytucyjny i Trybunał Stanu (wcześniej ich nie było),
  • inne osoby lub firmy – jeśli wykażą interes prawny albo dostaną pisemną zgodę od osoby, której dokumenty dotyczą.
  • Opłaty:
  • za darmo dokumenty dostają: sądy, Trybunały, instytucje publiczne oraz organizacje społeczne (po upływie 10 lat od śmierci),
  • odpłatnie dokumenty dostają: bliscy krewni (przez 10 lat od śmierci), organizacje społeczne (w tym samym okresie) oraz inne osoby (za zgodą żyjącego lub z interesem prawnym).
  • Jeśli ktoś nie zapłaci opłaty – urząd najpierw wezwie do zapłaty w ciągu 7 dni. Dopiero potem może odrzucić wniosek.
  • Zwrot opłaty – jeśli wniosek zostanie odrzucony (np. urząd nie udostępni dokumentów), opłata zostanie zwrócona na wniosek.
  • Stare sprawy – jeśli ktoś złożył wniosek przed wejściem w życie nowej ustawy, będzie rozpatrywany według starych zasad.

Kogo dotyczy: wszystkich, którzy chcą dostać dokumenty związane z dowodami osobistymi – zarówno swoich, jak i zmarłych krewnych, a także organizacji badających historię czy genealogię.

Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 2553)

Podsumowanie wygenerowane przez AI — może zawierać błędy. Zgłoś błędne podsumowanie

Etapy legislacyjne

2 marca 2026

Projekt wpłynął do Sejmu

9 marca 2026

Opinia organizacji samorządowej

12 maja 2026

Skierowano do I czytania w komisjach

⏳ Następny krok — na to czekamy

Dalsze prace legislacyjne

Trwają prace w Sejmie lub Senacie — kolejne czytania i głosowania.