Podsumowanie AI
Polska zgadza się na trzy zmiany w zasadach działania Międzynarodowego Trybunału Karnego (stałego sądu w Hadze, który sądzi osoby oskarżone o najcięższe zbrodnie, jak ludobójstwo czy zbrodnie wojenne). W praktyce chodzi o to, żeby Trybunał mógł ścigać więcej konkretnych, okrutnych czynów.
Oto co zmiany oznaczają w prostych słowach:
- Koniec z 7-letnią „tarczą” na zbrodnie wojenne. Do tej pory państwo, które dopiero przystępowało do Trybunału, mogło na 7 lat zastrzec, że Trybunał nie będzie ścigał zbrodni wojennych popełnionych na jego terenie lub przez jego obywateli. Ta zmiana usuwa tę możliwość. Od teraz żadne nowe państwo nie będzie mogło się na to zgodzić – Trybunał będzie mógł od razu ścigać zbrodnie wojenne.
- Trybunał będzie ścigał za używanie 3 nowych, okrutnych rodzajów broni. Chodzi o broń, której używanie jest już zakazane przez inne umowy międzynarodowe. Teraz Trybunał będzie mógł karać za:
- Broń biologiczną i toksyczną (bakterie, wirusy, trucizny).
- Broń, której odłamków nie widać na prześwietleniu RTG (są niewykrywalne w ciele).
- Lasery oślepiające (specjalnie zaprojektowane, by trwale pozbawić wzroku).
- Trybunał będzie ścigał za celowe głodzenie ludności cywilnej podczas wojny domowej. Do tej pory Trybunał mógł karać za głodzenie ludzi jako metodę walki tylko w wojnach między państwami. Teraz będzie to też zbrodnia wojenna w konfliktach wewnętrznych (np. wojna domowa, powstanie). Chodzi o celowe pozbawianie cywilów jedzenia i innych rzeczy niezbędnych do życia.
Kogo to dotyczy? Przede wszystkim wojskowych, dowódców i polityków, którzy wydają rozkazy lub sami dopuszczają się takich czynów. Dla zwykłego obywatela oznacza to, że Polska potwierdza, iż nie akceptuje takich metod walki, a sprawcy tych zbrodni (nawet jeśli działają na terenie Polski) mogą zostać osądzeni przez Trybunał w Hadze. Polskie prawo (kodeks karny) już teraz zakazuje takich czynów, więc zmiana nie wymaga tworzenia nowych przepisów w kraju.
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 2164)
Etapy legislacyjne
13 stycznia 2026
Projekt wpłynął do Sejmu
20 stycznia 2026
Skierowano do I czytania w komisjach
10 lutego 2026
I czytanie w komisjach
10 lutego 2026
Praca w komisjach po I czytaniu
12 marca 2026
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Niezwłocznie przystąpiono do III czytania
13 marca 2026
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
8 kwietnia 2026
Stanowisko Senatu
Nie wniósł poprawek
9 kwietnia 2026
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
22 kwietnia 2026
Prezydent podpisał ustawę
13 marca 2026