Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza nowe, ostrzejsze zasady uznawania rolnika za "aktywnego zawodowo". Chodzi o to, żeby pieniądze z dopłat (np. unijne płatności bezpośrednie) trafiały do ludzi, którzy naprawdę pracują na roli, a nie tylko są właścicielami ziemi.
Co to oznacza w praktyce?
- Nowy sposób sprawdzania: Żeby dostać dopłaty, rolnik będzie musiał udowodnić, że faktycznie prowadzi gospodarstwo. Zrobi to na dwa sposoby (do wyboru):
- Poniesione koszty: Pokaże rachunki/faktury za zakup nawozów, paszy, paliwa, materiału siewnego itp.
- Uzyskane przychody: Pokaże faktury sprzedaży swoich plonów, zwierząt, mleka itp.
- Koszty lub przychody muszą być odpowiednie do wielkości gospodarstwa (ile ma hektarów). Konkretne kwoty na 1 ha określi minister w rozporządzeniu.
- Dokumenty trzeba złożyć wraz z wnioskiem o dopłaty albo najpóźniej do 31 sierpnia roku, w którym składa się wniosek.
- Kto nie musi niczego udowadniać (automatycznie uznany za aktywnego): Ustawa wymienia konkretne grupy, które są zwolnione z przynoszenia rachunków, bo ich aktywność widać w innych urzędowych rejestrach:
- Spółdzielnie rolników, spółdzielnie produkcji rolnej i grupy producentów rolnych.
- Rolnik, który ma zwierzęta (średnio co najmniej 0,1 DJP na hektar w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca roku składania wniosku). DJP to "duża jednostka przeliczeniowa" – sposób na porównanie różnych gatunków zwierząt.
- Rolnik, który spełnia warunki do specjalnych dopłat (np. do buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, truskawek, lnu, konopi, ziemniaków skrobiowych, do zwierząt, do ekoschematów, do rolnictwa ekologicznego, do programów rolno-środowiskowo-klimatycznych).
- Rolnik, który dostał dotację na rozwój małego gospodarstwa, inwestycje w gospodarstwie lub premię dla młodego rolnika.
- Rolnik, który dostał dopłaty do materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany.
- Rolnik, który brał udział w unijnym systemie zbierania danych o gospodarstwach (FSDN) i dostał za to świadczenie pieniężne.
- Małżonek też może pomóc: Jeśli to małżonek rolnika poniósł koszty, uzyskał przychody, dostał dotację lub ma zwierzęta, to rolnik i tak może być uznany za aktywnego (pod warunkiem, że małżonek nie ubiega się o te same dopłaty osobno).
- Wypas kulturowy: Jeśli rolnik udostępnia swoją łąkę (trwa
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 2120)
Etapy legislacyjne
31 grudnia 2025
Projekt wpłynął do Sejmu
7 stycznia 2026
Skierowano do I czytania w komisjach
21 stycznia 2026
I czytanie w komisjach
21 stycznia 2026
Praca w komisjach po I czytaniu
22 stycznia 2026
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Niezwłocznie przystąpiono do III czytania
23 stycznia 2026
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
28 stycznia 2026
Stanowisko Senatu
Nie wniósł poprawek
29 stycznia 2026
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
19 lutego 2026
Wniosek Prezydenta (weto)
23 stycznia 2026