Sędziowie wybierają sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa

Ustawa zmienia sposób wybierania sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) – organu, który m.in. opiniuje kandydatów na sędziów. Chodzi o to, żeby sędziowie byli wybierani przez innych sędziów, a nie przez polityków (Sejm).

Co to oznacza w praktyce?

• Sędziów do KRS wybiorą sami sędziowie w bezpośrednim, tajnym głosowaniu. Do tej pory wybierał ich Sejm. Wybory przeprowadzi Państwowa Komisja Wyborcza (PKW).
• Kto może kandydować? Sędzia, który ma co najmniej 10 lat stażu sędziowskiego, w tym co najmniej 5 lat na obecnie zajmowanym stanowisku.
• Ilu sędziów wejdzie do KRS i z jakich sądów? Łącznie 15:
• 1 z Sądu Najwyższego,
• 2 z sądów apelacyjnych,
• 3 z sądów okręgowych,
• 6 z sądów rejonowych,
• 1 z sądu wojskowego,
• 1 z Naczelnego Sądu Administracyjnego,
• 1 z wojewódzkiego sądu administracyjnego.
• Kto może zgłosić kandydata?
• Grupa 100 sędziów (mogą być z różnych sądów).
• Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych i Krajowa Rada Notarialna (każda może zgłosić tylko jednego kandydata).
• Jak głosują sędziowie? Każdy sędzia ma do oddania 15 głosów – po jednym na kandydata z każdej kategorii sądów (np. 1 głos na sędziego SN, 2 na sędziów apelacyjnych, 6 na rejonowych itd.). Nie można oddać więcej niż jednego głosu na tego samego kandydata.
• Kto nie może kandydować ani popierać? Sędziowie w stanie spoczynku. Sędzia nie może też poprzeć samego siebie.
• Co z dotychczasowymi członkami KRS wybranymi przez Sejm? Osoby wybrane przez Sejm do KRS na podstawie starych przepisów nie będą mogły kandydować w pierwszych wyborach według nowych zasad.
• Nowy organ – Rada Społeczna przy KRS. Będzie to grupa doradcza, która będzie opiniować kandydatów na sędziów. W jej skład wejdą m.in. osoby wskazane przez Naczelną Radę Adwokacką, Rzecznika Praw Obywatelskich, organizacje pozarządowe i inne instytucje.
• Zakaz łączenia funkcji. Sędzia wybrany do KRS nie będzie mógł w tym czasie pełnić żadnej funkcji w sądownictwie (np. prezesa sądu, przewodniczącego wydziału). Nie będzie też mógł w trakcie kadencji ubiegać się o awans na inne stanowisko