Zmiany w przepisach dotyczących firm finansowych i nadzoru

Ustawa wprowadza kilka zmian w przepisach o bankach, giełdzie, płatnościach i upadłościach. Dotyczą one głównie firm finansowych (banków, domów maklerskich, firm płatniczych) i instytucji nadzoru (KNF, Bankowy Fundusz Gwarancyjny). Oto, co to oznacza w praktyce:

1. Bezpieczeństwo banków i domów maklerskich w kryzysie

• Gdy bank lub dom maklerski ma kłopoty, a nadzór (KNF) wkroczy (np. ustanowi kuratora), kontrahenci (np. firmy, które mają z nim umowy) nie mogą od razu zerwać umowy ani zająć jego zabezpieczeń (np. pieniędzy czy papierów wartościowych). Mogą to zrobić tylko jeśli bank przestanie wywiązywać się z ważnych zobowiązań (np. nie płaci). To ma zapobiec lawinie bankructw.

2. Nowe zasady dla firm płatniczych (np. PayPal, Blik)

• Od 9 stycznia 2027 r. firmy płatnicze i wydające pieniądz elektroniczny będą mogły przechowywać pieniądze klientów na koncie w Narodowym Banku Polskim (NBP) (za zgodą prezesa NBP). To dodatkowa, bezpieczna opcja.
• Te same firmy, jeśli chcą uczestniczyć w systemach płatności (np. w systemie Elixir), muszą mieć szczegółowe plany na wypadek swojej upadłości oraz opisy, jak chronią pieniądze klientów i jak zarządzają ryzykiem.
• Od 9 stycznia 2027 r. KNF będzie mógł karać firmy płatnicze, które nie przestrzegają unijnych przepisów o natychmiastowych przelewach w euro. Kara dla firmy: do 10% jej przychodów z usług płatniczych, a dla winnej osoby zarządzającej: do 21 500 000 zł.

3. Łagodniejsze wymogi dla firm, które mają zniknąć z rynku (tzw. "podmioty podlegające likwidacji")

• Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) co do zasady nie będzie już ustalał dla takich firm specjalnego wymogu kapitałowego (MREL). Wyjątkowo może to zrobić, jeśli ich upadłość zagroziłaby stabilności finansowej.
• Dzięki temu firmy, które i tak mają być zlikwidowane, nie muszą trzymać dodatkowych pieniędzy na "czarną godzinę".

4. Większe uprawnienia nadzoru (KNF)

• KNF dostaje nowe narzędzia do kontroli tzw. wskaźników referencyjnych (np. stopy procentowej WIBOR). Będzie mógł np. uznać dany wskaźnik za "istotny" i nakazać jego administratorowi podjęcie konkretnych działań.
• KNF będzie mógł karać firmy, które nie udzielą mu informacji na żądanie (np. o tym, jak opracowują wskaźnik). Kara dla firmy: do 4 425 500 zł lub 10% rocznego przychodu (je