Zmiana podstawy programowej szkół na efekty uczenia się

Ta ustawa wprowadza nową podstawę programową (czyli to, czego i jak uczy się w szkołach). Zamiast listy tematów do wyuczenia na pamięć, pojawią się „oczekiwane efekty uczenia się” (co uczeń ma umieć zrobić) i „wymagania dotyczące doświadczeń edukacyjnych” (jakie aktywności ma przejść, żeby to umieć). Chodzi o to, żeby uczeń nie tylko znał fakty, ale też potrafił je wykorzystać.

Nowe zasady będą wchodzić stopniowo, klasa po klasie, zaczynając od 1 września 2026 r. od klas I i IV szkoły podstawowej.

Co to oznacza w praktyce dla uczniów, rodziców i nauczycieli?

• Nowy sposób uczenia się i oceniania: Nauczyciele będą sprawdzać, czy uczeń osiągnął konkretne umiejętności (efekty uczenia się), a nie tylko czy wykuł temat. W ocenianiu pojawi się pojęcie „doświadczeń edukacyjnych” – czyli zadań i projektów, które mają pomóc w zdobyciu tych umiejętności.
• Nowe fakultatywne zajęcia: Szkoły będą mogły prowadzić fakultatywne zajęcia edukacyjne (dodatkowe, nieobowiązkowe dla ucznia). Uczeń (lub jego rodzice) może z nich zrezygnować, zgłaszając to dyrektorowi. Jeśli jednak szkoła je zorganizuje i uczeń się na nie zapisze, udział w nich jest obowiązkowy.
• Zmiany w egzaminach: Egzamin ósmoklasisty i matura będą od nowego roku szkolnego sprawdzać opanowanie oczekiwanych efektów uczenia się, a nie tylko znajomość treści z podstawy programowej.
• Nowy system dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW): Powstanie ogólnopolski system teleinformatyczny, który usprawni kierowanie nieletnich do tych ośrodków i nadzór nad nimi. Dyrektorzy i pracownicy ośrodków, kuratoria i sądy będą mogły wymieniać się danymi w jednym systemie.
• Zmiany w dofinansowaniu dla pracodawców: Uproszczono zasady ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników (uczniów w zawodzie). Pracodawca będzie musiał złożyć wniosek w ciągu 3 miesięcy od ogłoszenia wyników egzaminu i dołączyć mniej dokumentów.
• Nowa definicja „specyficznych trudności w uczeniu się”: Dotyczy uczniów z normą intelektualną, którzy mają trudności z osiągnięciem oczekiwanych efektów uczenia się, ale nie wynikają one z chorób neurologicznych (np. dysleksja, dysgrafia).
• Zmiany w Kapitule do Spraw Profesorów Oświaty: Uregulowano skład (12 członków), zasady powoływania i odwoływania członków tej kapituły, która przyznaje tytuł honorowego profesora oświaty.
• Nowe przepisy o podręcznikach: Podręczniki muszą być tak skonstruowane,