Bezpłatny prawnik dla niezamożnych wezwanych przed komisję śledczą

Ustawa wprowadza prawo do bezpłatnego adwokata lub radcy prawnego dla osób niezamożnych wezwanych do zeznań przed sejmową komisją śledczą.

Kto może skorzystać:

Osoba wezwana, która nie jest w stanie zapłacić za adwokata lub radcę prawnego bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny.

Jak to działa:

• Osoba wezwana składa pisemny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie później niż do dnia pierwszego przesłuchania. Komisja musi poinformować ją o tym prawie już w wezwaniu.
• Komisja przesyła wniosek do sądu rejonowego właściwego dla siedziby komisji. Sąd rozpatruje go niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 7 dni, chyba że uzna, że musi zbadać rzeczywisty stan majątkowy osoby wezwanej.
• Jeśli sąd uwzględni wniosek, okręgowa rada adwokacka lub rada izby radców prawnych wyznacza pełnomocnika w ciągu 7 dni i zawiadamia o tym sąd i komisję.
• Osoba wezwana może wnioskować o zmianę terminu przesłuchania na dzień przypadający po rozpatrzeniu wniosku o pełnomocnika.

Ograniczenia i obowiązki:

• Można ustanowić tylko jednego pełnomocnika z urzędu (w przeciwieństwie do trzech pełnomocników, których osoba może sobie wynająć).
• Ustanowienie pełnomocnika nie zwalnia osoby wezwanej z obowiązku osobistego stawienia się przed komisją i składania zeznań.
• Złożenie wniosku nie wstrzymuje prac komisji.

Uprawnienia pełnomocnika:

• Reprezentuje osobę wezwaną we wszystkich czynnościach związanych z przesłuchaniem.
• Może udzielić pełnomocnictwa innemu adwokatowi lub radcy prawnemu.
• Odbiera koszty związane z ustanowieniem.

Koszty:

• Koszty wynagrodzenia pełnomocnika i jego wydatków ustala sąd na wniosek pełnomocnika złożony po zakończeniu działalności komisji lub zamknięciu postępowania.
• Koszty pokrywa Kancelaria Sejmu (czyli budżet państwa).

Procedura opiera się na przepisach kodeksu postępowania cywilnego, ale z pewnymi wyjątkami dostosowanymi do specyfiki komisji śledczej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia.