Budżet na kontrolę wykorzystania zasobów genetycznych

Ustawa określa budżet na wykonywanie przepisów o dostępie do zasobów genetycznych na kolejne 10 lat. Chodzi o pieniądze przeznaczane na kontrolę firm i instytucji, które wykorzystują zasoby genetyczne (np. uniwersytety, banki genów, producenci leków czy kosmetyków).

Konkretnie ustawa:

• Ustala maksymalne roczne wydatki z budżetu państwa na lata 2026–2035. Kwoty rosną każdego roku: od 2 822 042 zł w 2026 r. do 3 442 166 zł w 2035 r.
• Wprowadza mechanizm bezpieczeństwa: jeśli wydatki zaczną przekraczać ustalony limit w danym roku, pracownicy realizujący te zadania będą pracować mniej godzin dziennie (zamiast zwolnień czy obniżek płac). To rozwiązanie pozwala utrzymać wszystkie etaty.
• Wskazuje, kto nadzoruje pieniądze: minister do spraw środowiska (wspólnie z ministrem do spraw klimatu lub wojewodami) monitoruje, czy wydatki nie przekraczają limitu.

Zmiana dotyczy 18 pracowników: 1 w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, 1 w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska i po 1 w każdym z 16 wojewódzkich inspektoratów. Ich zadaniem jest kontrolowanie, czy firmy i instytucje prawidłowo wykorzystują zasoby genetyczne. Od 2018 do 2024 roku przeprowadzili średnio ok. 65 kontroli rocznie.

Poprzedni limit (ustalony w 2016 r.) wynosił 1 616 538 zł rocznie i nie był aktualizowany. Przez wzrost wynagrodzeń i kosztów pracy faktyczne wydatki już go przekroczyły, stąd potrzeba nowych, wyższych limitów na 2026–2035.

Ustawa wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu (bez standardowego czternastodniowego okresu przygotowawczego), bo trzeba szybko zabezpieczyć pieniądze w budżecie na 2026 rok.