Rządowy projekt ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych

Ustawa wprowadza dobrowolny system certyfikatów dla firm (wykonawców), które chcą startować w przetargach publicznych. Zamiast za każdym razem zbierać i składać te same dokumenty, firma może raz przejść procedurę i dostać certyfikat, którym posłuży się w wielu przetargach.

Co to oznacza w praktyce?

• Certyfikat zamiast sterty papierów: Firma, która chce startować w przetargach, będzie mogła zamiast składać osobno zaświadczenia z ZUS, US, Krajowego Rejestru Karnego itp., przedstawić jeden certyfikat. To oszczędność czasu i formalności.
• Dwa rodzaje certyfikatów:
• Certyfikat „niepodlegania wykluczeniu” – potwierdza, że firma jest „czysta” (np. nie ma zaległości podatkowych, nie była karana za przestępstwa gospodarcze).
• Certyfikat „zdolności wykonawcy” – potwierdza, że firma ma odpowiednie doświadczenie, kadrę, sprzęt czy pieniądze, aby wykonać dane zamówienie.
• Kto wydaje certyfikat? Specjalne, akredytowane (czyli sprawdzone i zatwierdzone) jednostki. Certyfikatu „niepodlegania wykluczeniu” udzielać będą tylko podmioty publiczne (np. państwowe spółki).
• Jak długo ważny? Certyfikat będzie ważny od 1 roku do 3 lat – według wyboru firmy.
• Co zrobić, gdy firma wcześniej miała problemy? Ustawa przewiduje procedurę „samooczyszczenia” (self-cleaning). Jeśli firma miała w przeszłości problemy (np. naruszyła prawo), ale naprawiła szkody, współpracowała z organami i wdrożyła procedury zapobiegawcze, może mimo to otrzymać certyfikat.
• Domniemanie prawne: Jeśli firma ma certyfikat, urząd (zamawiający) domyśla się, że firma jest w porządku. To urząd musi udowodnić, że jest inaczej, jeśli chce zakwestionować certyfikat.
• Baza danych: Powstanie publiczna, internetowa baza certyfikatów. Każdy będzie mógł sprawdzić, czy dana firma ma ważny certyfikat i w jakim zakresie.
• Dla kogo? Dla wszystkich firm, które chcą startować w przetargach publicznych w Polsce i w Unii Europejskiej. To rozwiązanie dobrowolne – firma nadal może startować w przetargach na starych zasadach, bez certyfikatu.
• Zmiany dla urzędów (zamawiających): Urzędy będą musiały akceptować certyfikaty zamiast pojedynczych dokumentów. Przy opisywaniu warunków przetargu (np. wymaganego doświadczenia) będą musiały, co do zasady, korzystać z tych samych „poziomów zdolności”, które są używane w certyfikatach.