Dowody w sprawach karnych z podsłuchów i obserwacji

Ustawa zmienia zasady dotyczące dowodów w postępowaniach karnych, szczególnie tych uzyskanych podczas kontroli operacyjnych (np. podsłuchy, obserwacja).

Główne zmiany:

• Artykuł 168a — wprowadza zasadę, że dowód uzyskany za pomocą czynu zabronionego (czyli przestępstwa) nie może być wykorzystany w procesie karnym. Innymi słowy, jeśli funkcjonariusz popełni przestępstwo zbierając dowód, ten dowód jest niedopuszczalny w sądzie.
• Artykuł 168b — zostaje usunięty. Do tej pory pozwalał prokuratorowi samodzielnie zdecydować, czy można użyć dowodu uzyskanego „przy okazji" kontroli operacyjnej, nawet jeśli nie był to dowód na przestępstwo, które kontrola dotyczyła. Teraz ta możliwość znika.
• Artykuł 237a — zmienia procedurę dla dowodów znalezionych „przy okazji". Jeśli podczas kontroli operacyjnej odkryje się dowód innego przestępstwa (nie tego, na które kontrola była zarządzona), prokurator musi teraz zwrócić się do sądu z wnioskiem o zgodę na jego użycie. Sąd decyduje w ciągu 14 dni na posiedzeniu bez udziału stron (bez przesłuchiwania osób). Wcześniej decydował o tym sam prokurator.

Kto to dotyczy:

• Osoby oskarżone w postępowaniach karnych — zyskują ochronę przed dowodami zebranymi w sposób nielegalny.
• Prokuratorzy — tracą możliwość samodzielnego „zalegalizowania" dowodów; muszą prosić sąd.
• Sądy — będą rozpatrywać wnioski prokuratorów o zgodę na użycie takich dowodów.

Przepisy przejściowe:

Dla postępowań już trwających przed wejściem ustawy w życie obowiązują nowe zasady. Prokuratorzy, którzy wcześniej sami zdecydowali o użyciu dowodu, mają 6 miesięcy od wejścia ustawy, aby zwrócić się do sądu o zgodę wg nowych reguł.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia.