Graniczny podatek węglowy dla importowanych towarów

Ta ustawa wprowadza w Polsce unijny mechanizm CBAM, czyli "graniczny podatek węglowy". Chodzi o to, żeby towary sprowadzane spoza Unii Europejskiej (np. stal, aluminium, cement, nawozy, wodór, energia elektryczna) były obciążone kosztami emisji CO2 tak samo, jak towary wyprodukowane w UE.

W praktyce oznacza to nowe obowiązki dla firm, które przywożą takie towary do Polski.

Co się zmienia dla firm importujących?

• Obowiązek raportowania (od razu, do końca 2025 r.): Firmy, które sprowadzają objęte towary, muszą co kwartał składać sprawozdanie CBAM. Raportuje się, ile emisji CO2 powstało przy produkcji tych towarów za granicą. Sprawozdanie składa się przez internetowy system PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych).
• Kary za brak raportu (od 2026 r.): Jeśli firma nie złoży sprawozdania albo złoży je niekompletne, najpierw dostanie wezwanie do poprawy (procedura korekty). Jeśli nadal tego nie zrobi, grozi jej kara pieniężna. Kara wynosi od 10 do 50 euro za każdą tonę niezgłoszonych emisji CO2. Karę wymierza Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.
• Nowy status "upoważnionego zgłaszającego CBAM" (od 2026 r.): Od 1 stycznia 2026 r., aby w ogóle móc przywozić te towary do UE, firma będzie musiała mieć specjalny status "upoważnionego zgłaszającego CBAM". Wniosek o ten status składa się przez system CBAM. Decyzję o przyznaniu (lub odmowie) wydaje wyznaczony dyrektor izby administracji skarbowej.
• Gwarancja finansowa: Jeśli firma nie prowadziła działalności gospodarczej przez ostatnie 2 lata, będzie musiała złożyć gwarancję bankową (lub ubezpieczeniową) na poczet przyszłych zobowiązań.

Kogo to dotyczy?

Głównie importerów (firm, które sprowadzają towary spoza UE) oraz pośredników celnych (firm, które załatwiają formalności celne za importera). Dotyczy to konkretnych towarów: cementu, energii elektrycznej, nawozów, żeliwa, stali, aluminium i wodoru.

Co jeszcze się zmienia?

• Nowe zadania dla urzędów: Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE) będzie sprawdzał sprawozdania. Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) będzie obsługiwać wnioski o status zgłaszającego. Inspekcja Ochrony Środowiska będzie nakładać kary.
• Więcej pieniędzy na analizy: Ustawa zwiększa finansowanie dla KOBIZE, żeby mógł lepiej analizować skutki polityki klimatycznej dla polskiej gospodarki.
• **Zmiana w ra