Kościół Katolicki nie otrzyma darmowych gruntów od państwa

Ustawa usuwa przepis, który pozwalał Kościołowi Katolickiemu na bezpłatne otrzymywanie gruntów rolnych od państwa.

Konkretnie chodzi o art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Ten przepis pozwalał kościelnym osobom prawnym wnioskować o nieodpłatne przekazanie gruntów znajdujących się w zasobach Państwowego Funduszu Ziemi lub Skarbu Państwa, jeśli podejmowały działalność na Ziemiach Zachodnich i Północnych po 8 maja 1945 r.

Dlaczego się to zmienia:

• W latach 2021–2023 na podstawie tego przepisu przekazano 144,5 ha gruntów, a w toku pozostawało 340 spraw. Od 1992 do 2019 r. przekazano łącznie 76 244 ha — warte potencjalnie około 3,5 miliarda złotych.
• Przepis miał być rekompensatą za nieruchomości, które Kościół stracił na Kresach Wschodnich podczas II wojny światowej. Ale to było 80 lat temu, a przekazywanie gruntów trwa do dzisiaj bez ograniczenia czasowego.
• Kontrola Najwyższej Izby Kontroli (NIK) wykazała nadużycia: kościelne osoby prawne mogą bezterminowo nabywać grunty, a potem je sprzedawać i wnioskować o kolejne. Jeden podmiot otrzymał grunty w dwóch województwach jednocześnie. Nowi właściciele nieruchomości często nie są ujawniani w księgach wieczystych.
• Inne kościoły i związki wyznaniowe miały podobne prawo, ale tylko do 31 grudnia 1998 r. — dla Kościoła Katolickiego nigdy się nie skończyło.

Co się zmienia w praktyce:

• Przepis zostaje usunięty z ustawy.
• Wszystkie postępowania w toku dotyczące wniosków o przekazanie gruntów są umarzane (czyli się kończą bez rozstrzygnięcia) z dniem wejścia ustawy w życie.
• Kościół Katolicki nie będzie już mógł wnioskować o bezpłatne grunty na tej podstawie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.