Nieważne wyroki Trybunału Konstytucyjnego z udziałem nieuprawnionych sędziów

Ustawa wprowadza nowe przepisy o Trybunale Konstytucyjnym (TK). Jej głównym celem jest unieważnienie wyroków wydanych przez TK z udziałem sędziów, którzy zostali wybrani niezgodnie z prawem (tzw. "sędziowie dublerzy" wybrani w 2015 roku). Oto co to oznacza w praktyce:

• Nieważne wyroki TK: Wszystkie wyroki i postanowienia TK wydane z udziałem sędziego, który nie miał prawa orzekać (wybranego z naruszeniem prawa), są nieważne. Nie wywołują żadnych skutków prawnych. Dotyczy to m.in. głośnych wyroków w sprawie aborcji czy statusu Rzecznika Praw Obywatelskich.
• Wyjątek dla spraw indywidualnych: Jeśli na podstawie takiego nieważnego wyroku TK zapadło już prawomocne orzeczenie sądu lub ostateczna decyzja administracyjna w konkretnej sprawie (np. dotyczącej emerytury, podatku, odszkodowania) – to orzeczenie pozostaje w mocy. Chodzi o ochronę ludzi, którzy działali w dobrej wierze.
• Co dalej ze sprawami? Wszystkie czynności w postępowaniach przed TK, które zakończyły się nieważnym wyrokiem, trzeba będzie powtórzyć. Sprawy, które były już w TK, ale nie zostały zakończone, a w ich składzie był nieuprawniony sędzia, również będą musiały być prowadzone od nowa.
• Nowy Prezes TK: Obowiązki Prezesa TK od razu po wejściu ustawy w życie przejmuje sędzia TK z najdłuższym stażem. W ciągu 6 miesięcy Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK ma przedstawić Prezydentowi kandydatów na nowego Prezesa i Wiceprezesa.
• Możliwość przejścia w stan spoczynku: Sędziowie TK, którzy zostali wybrani przed nową ustawą, mogą w ciągu miesiąca od jej wejścia w życie dobrowolnie przejść w stan spoczynku. Nie dotyczy to osób nieuprawnionych do orzekania.
• Zmiany w administracji TK: Znosi się dotychczasowe Biuro Służby Prawnej TK i Kancelarię TK. Powstanie jedna, nowa Kancelaria TK. Proces likwidacji i tworzenia nowej struktury potrwa 18 miesięcy od wejścia w życie ustawy.
• Pracownicy TK: Pracownicy likwidowanych biur zachowają pracę przez maksymalnie 18 miesięcy. Jeśli nie przyjmą nowych warunków pracy, ich stosunek pracy wygaśnie. Przysługuje im odprawa pieniężna.
• Zmiany w innych ustawach:
• Posłowie i senatorowie nie będą mogli pracować w Kancelarii Trybunału Konstytucyjnego (wcześniej zakaz dotyczył Biura Służby Prawnej TK).
• Przywrócono obowiązek informowania o działalności gospodarczej współmałżonka **Prezesa