Nowe wsparcie dla artystów z dopłatą do składek

Ustawa wprowadza nowy system wsparcia dla artystów, którzy nie prowadzą własnej firmy i nie są rolnikami. Jej celem jest zapewnienie im stałego ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, nawet gdy mają nieregularne dochody.

Oto, co to oznacza w praktyce:

• Nowy status: "artysta zawodowy". Aby go dostać, trzeba udowodnić, że: 1) masz dorobek artystyczny (np. wystawy, publikacje, nagrody, dyplom), 2) praca artystyczna to istotna część twojej aktywności zawodowej, 3) w każdym z ostatnich 3 lat osiągałeś przychody z tej działalności. Status przyznaje dyrektor specjalnej instytucji (obecnie Centrum Edukacji Artystycznej) na 5 lat (po trzech razach można dostać na 8 lat).
• Dopłata do składek dla mniej zarabiających. Jeśli masz status artysty zawodowego, możesz dostać dopłatę z budżetu państwa do składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) i zdrowotne. Warunek: twój średni roczny dochód z 3 ostatnich lat nie przekracza 125% dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia (czyli ok. 15-krotności miesięcznej pensji minimalnej). Dopłata pokrywa składki od podstawy równej minimalnemu wynagrodzeniu. Wniosek składasz do ZUS na 12 miesięcy (od 1 sierpnia do 31 lipca).
• Kto płaci składki? Są dwa typy artystów:
• Bez prawa do dopłaty – sam opłacasz składki od podstawy nie niższej niż minimalne wynagrodzenie.
• Z prawem do dopłaty – składki opłaca za ciebie ZUS z budżetu państwa.
• Co z innymi umowami? Jeśli jako artysta zawodowy podpiszesz umowę zlecenie, to nie podlegasz z tego tytułu ubezpieczeniom – liczysz się tylko jako artysta. Jeśli masz etat lub inną działalność, a twoja łączna podstawa składek jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, to ubezpieczenie jako artysta uzupełnia ci składki do tej kwoty.
• Możliwość "dokupienia" starszych składek. Przez 2 lata od wejścia ustawy w życie możesz dobrowolnie opłacić składki za wybrane miesiące z ostatnich 5 lat (wstecz), w których nie byłeś ubezpieczony. Podstawa: minimum 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
• Nowe ciała doradcze. Powstanie Rada Programowo-Naukowa (15 ekspertów, w tym 10 ze środowiska artystycznego), która będzie badać sytuację artystów, oraz Komisja Opiniująca (145 członków, głównie z organizacji artystycznych), która będzie oceniać wnioski o status artysty.
• **Program