Nowe zasady dla zespołów ludowych i ich finansowanie

Ustawa tworzy nowe, jednolite zasady dla zespołów ludowych (zespołów pieśni i tańca, kapel i grup regionalnych). Najważniejsze, co się zmienia:

• Zespoły ludowe dostaną osobowość prawną (staną się pełnoprawnym bytem prawnym, jak stowarzyszenie). Dzięki temu będą mogły same zawierać umowy, mieć konto w banku i legalnie zarabiać na swojej działalności (np. na koncertach). Warunkiem jest wpis do nowego Krajowego Rejestru Zespołów Ludowych, który prowadzi Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).
• Kto może być członkiem? Każdy, kto ma ukończone 18 lat. Za zgodą rodziców mogą też działać osoby, które ukończyły 13 lat. Jedna osoba może należeć tylko do jednego zespołu.
• Pieniądze z budżetu państwa: Ustawa przewiduje dwa rodzaje pomocy finansowej dla wpisanych zespołów:
• Bon inwestycyjny – 50 000 zł jednorazowo na rozpoczęcie działalności, na zakup strojów, instrumentów, nagłośnienia.
• Subwencja stabilizacyjna – 25 000 zł rocznie na bieżącą działalność (np. wynajem sali, instruktorów, transport). Wypłacana po złożeniu sprawozdania.
• Pomoc przyznaje ARiMR, ale dopiero od 4 stycznia 2027 roku. Wnioski składa się do wyczerpania pieniędzy w danym roku.
• Prostsza księgowość: Zespoły, które nie prowadzą działalności gospodarczej i mają przychody (dochody) nie większe niż 1 000 000 zł rocznie, mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów (zamiast pełnej księgowości).
• Jak założyć zespół? Trzeba uchwalić statut (można skorzystać z gotowego wzoru), zebrać założycieli, dostać pozytywną opinię od Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi, a następnie złożyć wniosek o wpis do rejestru w biurze powiatowym ARiMR. Wpis jest bezpłatny. Zespół ma 3 miesiące od wpisu na wybór zarządu.
• Nadzór i likwidacja: Nad zgodnością z prawem czuwa ARiMR. Zespół może zostać postawiony w stan likwidacji (np. na mocy uchwały członków lub gdy nie poprawi błędów w statucie). Po likwidacji majątek nie może trafić do członków – przeznacza się go na cele statutowe.