Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza nowe, wspólne dla całej Unii Europejskiej zasady gromadzenia i porównywania danych (głównie odcisków palców i zdjęć twarzy) cudzoziemców, którzy nie są obywatelami UE. Chodzi o lepszą kontrolę migracji i azylu, a także o pomoc w walce z poważną przestępczością i terroryzmem.
Co to oznacza w praktyce?
- Powstaje jedna, duża baza danych (system Eurodac). Będą w niej przechowywane dane biometryczne (odciski palców, zdjęcia twarzy) i osobowe (imię, nazwisko, data urodzenia) cudzoziemców, którzy:
- złożyli wniosek o azyl w którymś z krajów UE,
- zostali zatrzymani na granicy podczas nielegalnego przekraczania granicy,
- przebywają nielegalnie na terenie UE.
- Kto i kiedy będzie pobierał dane?
- Straż Graniczna – od osób przekraczających granicę nielegalnie lub składających wniosek o azyl.
- Policja – od osób zatrzymanych za nielegalny pobyt.
- Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w niektórych przypadkach, np. przy składaniu wniosku o azyl.
- Obowiązek poddania się pobraniu danych. Osoba, której dane dotyczą, ma obowiązek umożliwić ich pobranie. Jeśli odmówi, funkcjonariusze (Policja, Straż Graniczna) mogą użyć środków przymusu bezpośredniego (np. siły fizycznej), aby dane pobrać.
- Do czego służą te dane?
1. Głównie do spraw azylowych i migracyjnych: Ustalenie, które państwo UE jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o azyl (np. jeśli ktoś złożył wniosek w Polsce, ale wcześniej miał odciski palców zarejestrowane we Włoszech, to Włochy są odpowiedzialne).
2. Dodatkowo do ochrony porządku publicznego: Służby (Policja, Straż Graniczna, ABW, CBA, Żandarmeria Wojskowa, KAS, Służba Ochrony Państwa, Agencja Wywiadu, Służba Kontrwywiadu Wojskowego) mogą sprawdzić w bazie, czy dana osoba (np. podejrzany o terroryzm) wcześniej nie ubiegała się o azyl w innym kraju. To ma pomóc w walce z poważną przestępczością i terroryzmem.
- Kto zarządza systemem w Polsce?
- Komendant Główny Policji – jest głównym odpowiedzialnym za techniczną obsługę systemu w Polsce (tzw. krajowy punkt dostępu). Robi to za pomocą specjalnej komórki w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji.
- Co z ochroną danych?
- Osoba, której dane są w systemie, ma prawo je sprawdzić, poprawić lub zażądać usunięcia (
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 2533)
Etapy legislacyjne
8 maja 2026
Projekt wpłynął do Sejmu
11 maja 2026
Skierowano do I czytania w komisjach
13 maja 2026
I czytanie w komisjach
13 maja 2026
Praca w komisjach po I czytaniu
14 maja 2026
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania
14 maja 2026
Praca w komisjach po II czytaniu
15 maja 2026
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
21 maja 2026
Stanowisko Senatu
Nie wniósł poprawek
22 maja 2026
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
11 czerwca 2026
Prezydent podpisał ustawę
15 maja 2026