Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo konsularne

Ustawa wprowadza nowy, unijny tymczasowy dokument podróży (TDP), który zastąpi dotychczasowy. Chodzi o sytuacje, gdy obywatel Unii Europejskiej (np. Polak) za granicą, poza UE, straci paszport albo go zniszczy i nie może szybko dostać nowego od swojego kraju.

Co to oznacza w praktyce?

• Nowy dokument zamiast starego: Zamiast dotychczasowego tymczasowego dokumentu podróży (ETD) będzie wydawany nowy, ujednolicony w całej UE unijny tymczasowy dokument podróży (TDP). Stare blankiety stracą ważność.
• Kto może dostać TDP: Obywatel państwa UE, który utknął w kraju spoza UE i:
• zgubił paszport lub inny dokument podróży, albo
• paszport mu zniszczono, albo
• jego kraj nie jest w stanie w rozsądnym czasie wydać mu nowego paszportu.

Ważne: Musi to być sytuacja, w której jego własny kraj nie ma tam ambasady ani konsulatu albo nie może mu pomóc.

• Jak długo ważny: Maksymalnie 15 dni od daty wydania (w wyjątkowych sytuacjach dłużej). Do tego dolicza się 2 dodatkowe dni na postoje i przesiadki.
• Dokąd można jechać: Dokument służy do powrotu do kraju obywatelstwa, kraju zamieszkania, a w wyjątkowych przypadkach – w inne wskazane miejsce.
• Procedura krok po kroku:

1. Osoba składa wniosek osobiście u polskiego konsula.

2. Konsul w ciągu 2 dni roboczych pyta kraj obywatelstwa tej osoby, czy się zgadza i czy potwierdza jej dane.

3. Jeśli kraj obywatelstwa w ciągu 3 dni roboczych nie zgłosi sprzeciwu i potwierdzi dane, konsul wydaje TDP w ciągu 2 dni roboczych.

4. Jeśli kraj obywatelstwa się sprzeciwi, dokumentu się nie wydaje.

• Co z Polakami za granicą? Jeśli Polak straci paszport w kraju spoza UE, a polski konsul nie może mu pomóc, to inny kraj UE (np. Niemcy) może mu wydać TDP. Polski konsul będzie wtedy musiał w ciągu 3 dni roboczych potwierdzić dane tego Polaka.
• Zwrot dokumentu: Osoba, która wróciła do domu na podstawie TDP, musi go oddać wybranemu polskiemu konsulowi. Konsul go zniszczy.
• Opłata: Za wydanie TDP konsul pobierze opłatę w wysokości 40 euro (tyle samo, co za polski paszport tymczasowy).
• Kiedy zacznie obowiązywać: Ustawa wejdzie w życie 9 grudnia 2025 roku. Wszystkie sprawy o stary tymczasowy dokument (ETD), które nie zostaną załatwione do tego dnia, zostaną umorzone.