Obywatelski projekt ustawy o ochronie własności w Rzeczypospolitej Polskiej przed roszczeniami dotyczącymi mienia bezdziedzicznego

Projekt ustawy ma na celu ochronę własności w Polsce przed roszczeniami dotyczącymi mienia bezdziedzicznego, czyli takiego, które nie ma właściciela ani spadkobierców. Chodzi głównie o mienie, którego właściciele zmarli podczas II wojny światowej i nie pozostawili po sobie nikogo, kto mógłby je odziedziczyć.

Główne założenia projektu to:

• Zakaz podejmowania jakichkolwiek działań, które miałyby zaspokoić roszczenia dotyczące mienia bezdziedzicznego. Oznacza to, że nie można prowadzić negocjacji, zawierać ugód, uznawać roszczeń ani wypłacać pieniędzy czy przekazywać rzeczy w związku z takim mieniem.
• Zakaz inicjowania postępowań, które miałyby ominąć te zakazy lub tworzyć podstawy prawne dla roszczeń do mienia bezdziedzicznego.
• Czynności prawne dokonane wbrew tym zakazom nie będą miały żadnych skutków prawnych.
• Roszczenia dotyczące mienia bezdziedzicznego nie podlegają potrąceniu (czyli nie można ich zaliczyć na poczet innych zobowiązań).
• Postępowania sądowe i administracyjne dotyczące zaspokojenia takich roszczeń mają być umarzane, nawet jeśli pozwany uznałby ich zasadność.
• Osoby reprezentujące Polskę przed międzynarodowymi sądami i organami innych państw mają obowiązek kwestionować roszczenia dotyczące mienia bezdziedzicznego. Nie wolno im zgadzać się na rozstrzyganie takich spraw w międzynarodowym arbitrażu.
• Zakaz prowadzenia egzekucji komorniczych w celu zaspokojenia roszczeń dotyczących mienia bezdziedzicznego. Komornik ma odmówić wszczęcia takiej egzekucji, a już wszczęte postępowania umorzyć.
• Obywatel polski, wobec którego skierowano roszczenie dotyczące mienia bezdziedzicznego, będzie zwolniony z kosztów sądowych w całości i otrzyma pomoc prawną z urzędu. Nie będzie musiał udowadniać, że nie stać go na adwokata.
• Kto naruszy zakazy dotyczące podejmowania czynności, prowadzenia negocjacji czy zawierania ugód, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat**.
• Jeśli takiego czynu dopuści się funkcjonariusz publiczny, grozi mu kara pozbawienia wolności od 3 lat do 25 lat oraz pozbawienie praw publicznych na okres nie krótszy niż 10 lat**.
• Kto nie dopełni obowiązku kwestionowania roszczeń przed międzynarodowymi organami, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat**.
• Kto naruszy zakaz rozstrzygania spraw w arbitrażu międzynarodowym, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat**.
• Kto naruszy zakaz prowadzenia egzekucji komorniczej, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat**.
• Ustawa ma wejść w życie po 7 dniach od jej ogłoszenia.

Projekt ustawy ma chronić Polskę przed naciskami zagranicznych organizacji i państw, które domagają się rekompensat za mienie bezdziedziczne, powołując się m.in. na tzw