Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza kilka ważnych zmian dla niepublicznych (prywatnych, społecznych) szkół i przedszkoli oraz dla samorządów, które im wypłacają dotacje. Chodzi o to, żeby samorządy nie mogły tak łatwo zmuszać tych placówek do zwracania dotacji za drobne, formalne uchybienia.
Oto najważniejsze zmiany w praktyce:
- Zwrot dotacji do budżetu państwa, a nie do samorządu. Jeśli samorząd każe szkole zwrócić dotację, to pieniądze (w części pochodzącej z budżetu państwa) muszą wrócić do budżetu państwa, a nie zostają w samorządzie. Ma to ukrócić sytuacje, w których samorządy celowo szukały pretekstów do odebrania dotacji, żeby wzbogacić swój budżet.
- Koniec z czepianiem się o drobiazgi. Ustawa jasno mówi, że dotacja jest dotacją podmiotową (czyli przeznaczoną na ogólną działalność szkoły), a nie celową (na konkretny, z góry określony wydatek). Dzięki temu samorząd nie może już kwestionować każdego wydatku z osobna, np. premii dla nauczyciela (200 zł), zakupu wody do przedszkola, czy wypłaty pensji dyrektorowi w formie noty księgowej zamiast przelewu.
- Jasne zasady kontroli. Kontrola w szkole nie może trwać dłużej niż 2 miesiące (w odniesieniu do jednego roku). Jeśli w ciągu miesiąca od zakończenia kontroli samorząd nie wyśle pisma z zastrzeżeniami, oznacza to, że wszystko jest w porządku. Szkoła może też w trakcie kontroli sama poprawić błędy w rozliczeniu.
- Więcej swobody w wydawaniu pieniędzy na dzieci z orzeczeniami. Szkoła może przeznaczyć z dotacji na dziecko z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego więcej pieniędzy na ogólne koszty funkcjonowania (np. prąd, ogrzewanie, pensje personelu) – dokładnie 120% kwoty dotacji, jaką dostaje na dziecko bez orzeczenia w tej samej klasie.
- Łatwiejsze rozliczanie pieniędzy otrzymanych pod koniec roku. Dotację przekazaną po 19 grudnia można wydać i rozliczyć jeszcze w pierwszym kwartale następnego roku. To samo dotyczy pieniędzy z dotacji wstrzymanej, a potem wypłaconej – można je wydać na koszty z wszystkich lat, których dotyczyła.
- Jeden wzór dla całej Polski. Zamiast różnych uchwał w każdej gminie i powiecie, minister oświaty wyda jedno rozporządzenie z wzorem wniosku o dotację i formularzem rocznego rozliczenia. To ujednolici procedury w całym kraju.
- Koniec z egzekucją z bieżących dotacji. Samorząd nie będzie mógł zająć bieżącej dotacji dla jednej szkoły, żeby ściągnąć dług z innej szkoły tego samego właściciela. To ma chronić placówki przed nagłym
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 1764)
Etapy legislacyjne
18 października 2024
Projekt wpłynął do Sejmu
25 października 2024
Opinia organizacji samorządowej
24 września 2025
Opinia organizacji samorządowej
6 października 2025