Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 50 000 zł dla ofiar i rodzin ofiar przestępstw popełnionych w latach 1945-1946 na tle narodowościowym, religijnym lub rasowym, dokonanych przez zbrojne podziemie i organizacje niepodległościowe.
Kto może otrzymać pieniądze:
- Osoby, które doznały uszczerbku na zdrowiu (obrażeń, chorób) w wyniku takich przestępstw
- Rodziny osób, które straciły życie — konkretnie: małżonek, dzieci (własne lub przysposobione), rodzice lub osoby przysposabiające zmarłego
Warunki otrzymania świadczenia:
- Przestępstwo musi być potwierdzone prawomocnie zakończonym śledztwem Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) — czyli musi być oficjalnie udowodnione, że miało charakter narodowościowy, religijny lub rasowy
- Wniosek trzeba złożyć w terminie 10 lat od wejścia ustawy w życie lub 10 lat od zakończenia śledztwa IPN — w zależności od tego, który termin jest późniejszy
- Jeśli ktoś nie złoży wniosku w tym terminie, traci prawo do świadczenia
Co trzeba zawrzeć we wniosku:
- Imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, numer PESEL (lub numer dokumentu, jeśli nie ma PESEL-u)
- Numer konta bankowego lub instrumentu płatniczego (karty, portfela elektronicznego)
- Adres e-mail, telefon, adres zamieszkania
- Jeśli wnioskuje rodzina zmarłego — także dane zmarłego, jego datę i miejsce urodzenia, oraz stopień pokrewieństwa
- Opis okoliczności uzasadniających prawo do świadczenia
- Oświadczenie, że wszystkie informacje są prawdziwe (złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej za fałsz)
- Podpis
Kto rozpatruje wnioski i jak się odwołać:
- Decyzje wydaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
- Decyzja jest ostateczna, ale można wnieść skargę do sądu administracyjnego
- Sąd musi rozpatrzyć skargę w ciągu 30 dni
Jak wypłacane są pieniądze:
- Wyłącznie przelewem na wskazane konto bankowe lub instrument płatniczy — bez gotówki
- Pieniądze pochodzą z budżetu państwa
Ulgi podatkowe i socjalne:
- Świadczenie nie jest opodatkowane podatkiem dochodowym
- Nie wlicza się do dochodu przy obliczaniu uprawnień do pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych ani
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 2030)
Etapy legislacyjne
19 marca 2025
Projekt wpłynął do Sejmu
28 marca 2025
Opinia organizacji samorządowej
7 stycznia 2026
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
13 lutego 2026