Policja i inne służby usprawniają wymianę informacji z krajami UE

Ustawa wprowadza nowe, bardziej szczegółowe zasady wymiany informacji między polską policją a służbami innych krajów Unii Europejskiej. Chodzi o szybsze i sprawniejsze przekazywanie danych o przestępstwach i przestępcach. Zmiany dotyczą głównie policji, straży granicznej, służb celnych i innych organów ścigania.

Co się zmienia w praktyce:

• Szybsze odpowiedzi na pilne wnioski: Jeśli policja z innego kraju UE pilnie poprosi o dane, które są od razu dostępne w polskich bazach (np. w rejestrze pojazdów), odpowiedź musi być udzielona w ciągu 8 godzin. Jeśli dane trzeba najpierw zebrać od innych służb, termin wynosi 3 dni. Zwykłe, niepilne wnioski trzeba załatwić w ciągu 7 dni.
• Obowiązek dzielenia się informacjami o poważnych przestępstwach: Polskie służby będą musiały same, z własnej inicjatywy, informować inne kraje UE o podejrzeniach dotyczących najpoważniejszych przestępstw (np. terroryzm, handel ludźmi, narkotyki), nawet jeśli nikt o to nie prosił.
• Jeden główny punkt kontaktowy działa 24/7: W Komendzie Głównej Policji powstanie punkt kontaktowy (SPOC), który będzie działał całą dobę, 7 dni w tygodniu. To on będzie głównym miejscem do przyjmowania i wysyłania wniosków z zagranicy.
• Bezpieczny kanał komunikacji: Większość wymiany informacji będzie odbywać się przez specjalną, bezpieczną sieć o nazwie SIENA (udostępnianą przez Europol). To ma przyspieszyć i zabezpieczyć przesyłane dane.
• Nowe bazy danych dla punktu kontaktowego: Punkt kontaktowy dostanie bezpośredni dostęp do kolejnych rejestrów, m.in. Systemu Rejestracji Broni i Systemu Informacji Operacyjnych, co ułatwi mu szybkie znajdowanie potrzebnych informacji.
• Szczegółowe zasady odmowy: Ustawa precyzyjnie określa, kiedy polskie służby mogą odmówić przekazania informacji (np. gdy zagrażałoby to bezpieczeństwu państwa lub trwającemu śledztwu). Odmowa musi być uzasadniona.
• Obowiązek prowadzenia rejestru: Punkt kontaktowy będzie musiał prowadzić elektroniczny system zarządzania sprawami, który rejestruje każdy wniosek, termin odpowiedzi i decyzję. Co 2 lata dane będą weryfikowane, a niepotrzebne usuwane.
• Roczne sprawozdanie dla Komisji Europejskiej: Do 1 marca każdego roku Komendant Główny Policji będzie musiał przesłać Komisji Europejskiej statystyki dotyczące wymiany informacji (ile było wniosków, ile odmów, jakie były opóźnienia).

Kogo to dotyczy? Przede wszystkim policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej, ABW, CBA i innych służb,