Podsumowanie AI

Polska podpisała tę konwencję w 2013 roku, ale dotychczas jej nie ratyfikowała (czyli nie przyjęła jako obowiązującego prawa). Projekt ustawy ma to zmienić.

Co to jest wymuszone zaginięcie?

To gdy funkcjonariusze państwa (lub osoby działające za jego wiedzą) kogoś zatrzymają, aresztują lub porwą, a potem zaprzeczają, że to zrobili, lub ukrywają, gdzie ta osoba jest. Ofiara trafia poza ochronę prawa — nikt nie wie, czy żyje, gdzie jest, co się z nią dzieje.

Co zmieni ratyfikacja?

Polska będzie zobowiązana do:

  • Penalizacji wymuszonego zaginięcia — wprowadzenia do kodeksu karnego odrębnego przestępstwa za wymuszone zaginięcie (dotychczas karane jest tylko jako zbrodnia przeciwko ludzkości, czyli w szczególnych okolicznościach). Po ratyfikacji będzie karane zawsze, niezależnie od skali.
  • Karania przełożonych — którzy wiedzą lub powinni wiedzieć, że ich podwładni popełniają wymuszone zaginięcia, a nic z tym nie robią. Odpowiadać będą za niedopełnienie obowiązku zapobiegania lub zgłaszania.
  • Ścigania sprawców — niezależnie od tego, gdzie czyn został popełniony, jeśli sprawca jest Polakiem lub ofiara jest Polakiem.
  • Współpracy z innymi krajami — w ściganiu sprawców (wymiana informacji, ekstradycja).
  • Rejestracji osób pozbawionych wolności — każdy zatrzymany musi być wpisany do rejestru, rodzina musi mieć dostęp do informacji o jego miejscu pobytu.
  • Ochrony ofiar — prawo do poznania prawdy, odszkodowania, przywrócenia dobrego imienia.

Międzynarodowy Komitet

Powstanie międzynarodowy Komitet do Spraw Wymuszonych Zaginięć, który będzie:

  • Rozpatrywać skargi osób twierdzących, że padły ofiarą wymuszonego zaginięcia.
  • Rozpatrywać skargi jednego kraju przeciwko drugiemu, że nie wypełnia zobowiązań.
  • Składać wizyty w krajach, gdzie podejrzewa się poważne naruszenia.
  • Wydawać zalecenia.

Polska złoży deklarację, że uznaje kompetencję Komitetu do rozpatrywania zarówno skarg indywidualnych, jak i międzypaństwowych.

Zastrzeżenie Polski

Polska zastrzega sobie, że nie będzie mogła unieważniać przysposobień (adopcji), które zostały dokonane całkowicie i nieodwołalnie — nawet jeśli okaże się, że były wynikiem wymuszonego zaginięcia. Polska uważa, że przysposob

Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 589)

Podsumowanie wygenerowane przez AI — może zawierać błędy. Zgłoś błędne podsumowanie

Etapy legislacyjne

12 lipca 2024

Praca w komisjach po I czytaniu

Co się wydarzyło
Komisja Spraw Zagranicznych przyjęła projekt ustawy bez poprawek, rekomendując jego przyjęcie przez Sejm.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 642)
Dokument

31 lipca 2024

Projekt wpłynął do Sejmu

31 lipca 2024

Skierowano do I czytania w komisjach

12 września 2024

I czytanie w komisjach

26 września 2024

II czytanie na posiedzeniu Sejmu

Niezwłocznie przystąpiono do III czytania

Co się wydarzyło
Sejm od razu przeszedł do trzeciego czytania projektu ustawy.

27 września 2024

III czytanie na posiedzeniu Sejmu

Uchwalono

✓ 414 za ✗ 7 przeciw 7 wstrzymało się
Co się wydarzyło
Sejm przyjął projekt ustawy o ratyfikacji konwencji, co oznacza, że Polska będzie mogła wprowadzić do kodeksu karnego nowe przestępstwo wymuszonego zaginięcia i ścigać za nie sprawców oraz ich przełożonych.
Źródło: Dokument źródłowy

10 października 2024

Stanowisko Senatu

Nie wniósł poprawek

Co się wydarzyło
Senat przyjął projekt ustawy bez żadnych poprawek.

11 października 2024

Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu

17 października 2024

Prezydent podpisał ustawę

Prezydent podpisał ustawę

27 września 2024

Uchwalono

Zakończono proces legislacyjny

5 listopada 2024

Prawo weszło w życie

Obowiązuje od 5 listopada 2024
Tekst ustawy w Dzienniku Ustaw