Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Oto najprostsze wyjaśnienie najważniejszych zmian, które ta ustawa wprowadza w praktyce:

• Silniejsza ochrona przed podsłuchami i nielegalnymi dowodami: Dowody zdobyte przez policję lub prokuraturę w sposób niezgodny z prawem (np. przez nielegalny podsłuch, prowokację, przeszukanie bez podstawy) nie będą mogły być wykorzystane w sądzie. To duże wzmocnienie ochrony przed nadużyciami.
• Prawo do adwokata od samego początku: Osoba zatrzymana przez policję ma prawo do natychmiastowego kontaktu z adwokatem, a jeśli jej nie stać, państwo zapewni jej adwokata z urzędu na czas zatrzymania. Przed pierwszym przesłuchaniem podejrzany ma prawo do 3 godzin na kontakt z obrońcą, a jeśli jest zatrzymany, ten czas jest liczony od razu. Jeśli policja nie pozwoli na kontakt z adwokatem, wyjaśnienia złożone bez niego nie mogą być użyte jako dowód (chyba że oskarżony sam się na to zgodzi).
• Specjalna ochrona dla nieletnich (poniżej 18 lat): Przesłuchanie nieletniego podejrzanego zawsze musi odbywać się z adwokatem. Obowiązkowa obrona trwa aż do prawomocnego zakończenia sprawy, chyba że sąd po ukończeniu przez oskarżonego 21 lat uzna, że nie jest już potrzebna. Przesłuchanie nieletniego musi być nagrywane (obraz i dźwięk).
• Więcej praw dla ofiar przestępstw: Ofiary przestępstw o charakterze terrorystycznym otrzymają natychmiastową pomoc psychologiczną i wsparcie. Ustawa wprowadza też system koordynacji pomocy dla takich ofiar.
• Łatwiejsze dochodzenie sprawiedliwości przez pokrzywdzonego: Jeśli prokurator dwukrotnie umorzy śledztwo, pokrzywdzony może sam wnieść akt oskarżenia do sądu. Procedura ma być prostsza i szybsza.
• Ograniczenie tymczasowego aresztowania: Sąd będzie musiał dokładniej badać, czy areszt jest konieczny. Wprowadzono maksymalny 12-miesięczny limit tymczasowego aresztowania opartego wyłącznie na groźbie surowej kary. Sąd będzie też sprawdzał, czy śledztwo jest prowadzone sprawnie – jeśli nie, może odmówić przedłużenia aresztu.
• Większa kontrola nad przeszukaniami u adwokatów: Przed przeszukaniem kancelarii adwokackiej lub radcy prawnego trzeba zawiadomić dziekana okręgowej rady adwokackiej i umożliwić mu udział w czynności. To ochrona tajemnicy adwokackiej.
• Zmiany w wykroczeniach: Podniesiono próg wartości rzeczy, od której kradzież, zniszczenie mienia czy paserstwo stają się przestępstwem (a nie tylko wykroczeniem) – do 800 złotych.
• Wyższe kary za przestępstwa przetargowe: