Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wprowadza minimalne wynagrodzenie dla osób na najniższych stanowiskach naukowych (np. asystent na uczelni) oraz podnosi stypendia doktoranckie. Ma to sprawić, że młodzi naukowcy i doktoranci zarobią więcej i nie będą rezygnować z kariery w nauce przez niskie pieniądze.

Co się zmienia w praktyce?

• Nowa gwarantowana płaca minimalna dla asystentów i początkujących naukowców – ich pensja nie będzie mogła być niższa niż ustalona kwota. Kwota ta będzie powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem w firmach (czyli będzie rosła wraz z gospodarką).
• Stopniowe dochodzenie do pełnej kwoty – w 2027 r. minimalne wynagrodzenie wyniesie 75% przeciętnej pensji w firmach, w 2028 r. – 87,5%, a od 2029 r. – 100%.
• Wyższe stypendia doktoranckie – minimalne stypendium wyniesie:
• 75% minimalnego wynagrodzenia dla asystentów – do momentu oceny śródokresowej (czyli mniej więcej do połowy doktoratu).
• 90% tego wynagrodzenia – po pozytywnej ocenie śródokresowej.
• Zmiana punktu odniesienia – dotychczas wiele stawek i limitów liczono od wynagrodzenia profesora. Teraz wszystko będzie liczone od nowej, niższej kwoty (wynagrodzenia referencyjnego), która też będzie stopniowo rosła (w 2027 r. – 150% minimalnej pensji asystenta, w 2028 r. – 175%, od 2029 r. – 200%).
• Zakaz obchodzenia przepisów – uczelnie nie będą mogły zmienić nazwy stanowiska czy zakresu obowiązków, żeby płacić mniej, niż wynosi nowe minimum.
• Kogo dotyczy? Pracowników uczelni publicznych, instytutów Polskiej Akademii Nauk, instytutów badawczych oraz Sieci Badawczej Łukasiewicz – zatrudnionych na najniższych stanowiskach naukowych (np. asystent) oraz doktorantów w szkołach doktorskich.
• Finansowanie z budżetu państwa – rząd ma zapewnić dodatkowe pieniądze uczelniom i instytutom specjalnie na pokrycie tych podwyżek. Szacowany koszt to 637 mln zł w 2027 r., 1 064 mln zł w 2028 r. i 1 491 mln zł w 2029 r.