Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza do polskiego prawa instytucję związku partnerskiego – formalnego związku dwóch osób, który daje podobne prawa i obowiązki jak małżeństwo. Poniżej najważniejsze zmiany w praktyce, podzielone na kategorie.
Kogo dotyczy? Dwojga dorosłych osób, które chcą sformalizować swój związek (niezależnie od płci). Ustawa zrównuje ich sytuację prawną z małżeństwami w wielu dziedzinach życia.
Najważniejsze zmiany w praktyce:
- Majątek i finanse:
- Osoby w związku partnerskim mogą ustanowić wspólność majątkową (wspólny majątek, jak w małżeństwie). Mogą też mieć rozdzielność majątkową.
- Mogą wspólnie rozliczać się z podatku dochodowego (PIT) – tak jak małżonkowie.
- Podział majątku po rozstaniu lub śmierci jednej z osób odbywa się na takich samych zasadach, jak przy rozwodzie lub śmierci małżonka.
- Długi jednej osoby mogą być ściągane z majątku wspólnego (tak jak u małżonków).
- Dziedziczenie:
- Osoba w związku partnerskim dziedziczy po drugiej osobie z mocy ustawy – tak samo jak małżonek. Otrzymuje co najmniej jedną czwartą spadku, jeśli są dzieci, a jeśli nie ma dzieci – dziedziczy razem z rodzicami lub sama.
- Przysługuje jej zachowek (minimalna część spadku, nawet jeśli testament pomija tę osobę) – na takich samych zasadach jak małżonkowi.
- Ma prawo do korzystania z mieszkania przez 3 miesiące po śmierci partnera/partnerki.
- Mieszkanie i najem:
- Po śmierci najemcy lokalu, osoba w związku partnerskim wstępuje w stosunek najmu (tak jak małżonek).
- Osoba w związku partnerskim ma prawo do służebności mieszkania (np. może mieszkać w domu, do którego prawo ma druga osoba).
- Dzieci i rodzina:
- Osoba w związku partnerskim może wystąpić do sądu o zmianę nazwiska dziecka na swoje (za zgodą drugiego rodzica).
- Obowiązek alimentacyjny między osobami w związku partnerskim jest taki sam jak między małżonkami (także po rozstaniu).
- Osoba w związku partnerskim może być ustanowiona opiekunem prawnym dziecka partnera/partnerki.
- Praca i świadczenia:
- Prawa majątkowe ze stosunku pracy po śmierci pracownika przechodzą na osobę w związku partnerskim (tak jak na małżonka).
- Osoba w związku partnerskim ma prawo do urlopu okolicznościowego (np. w razie ślubu, śmierci).
- Jest traktowana jako członek rodziny w wielu ustawach (np. przy ulgach na przejazdy, przyznawaniu mieszkań służbowych dla policjantów, strażaków, żołnierzy).
- **Postępowania
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 1458)
Etapy legislacyjne
11 czerwca 2025
Projekt wpłynął do Sejmu
24 czerwca 2025
Opinia organizacji samorządowej
10 lipca 2025
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
31 grudnia 2025