Prawo do bezpłatnej pomocy asystenta dla osób z niepełnosprawnościami

Oto proste wyjaśnienie nowej ustawy o asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami.

Co to za zmiana?

Ustawa wprowadza stałe, państwowe prawo do bezpłatnej pomocy asystenta (tzw. asystencji osobistej) dla osób z niepełnosprawnościami. Asystent to osoba, która pomaga w codziennych czynnościach, poruszaniu się i uczestniczeniu w życiu społecznym lub zawodowym – ale robi to pod kierunkiem i zgodnie z potrzebami osoby z niepełnosprawnością. Wcześniej taka pomoc była dostępna głównie w ramach czasowych projektów, teraz ma być zagwarantowana ustawowo.

Kogo dotyczy?

Głównie osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 do 65 lat, które mają wysoki poziom potrzeby wsparcia (co najmniej 80 punktów w specjalnej skali). Obejmuje też młodzież w wieku 13-18 lat z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osoby, które zaczną korzystać z pomocy przed 65. rokiem życia, mogą ją kontynuować także po ukończeniu 65 lat.

Co to oznacza w praktyce? (najważniejsze zmiany)

• Bezpłatna pomoc asystenta: Osoba z niepełnosprawnością dostaje decyzję, która określa, ile godzin miesięcznie może korzystać z pomocy asystenta. Miesięczny limit to od 20 do 240 godzin (dla dorosłych) lub od 20 do 80 godzin (dla młodzieży 13-18 lat). Niewykorzystane godziny można przenieść na następny miesiąc.
• Kto może być asystentem? Osoba pełnoletnia, niekarana, z odpowiednimi kwalifikacjami (np. asystent osoby niepełnosprawnej, opiekun medyczny) lub co najmniej 6-miesięcznym doświadczeniem w pomaganiu osobom z niepełnosprawnościami. Asystentem nie może być członek rodziny (małżonek, rodzic, dziecko, rodzeństwo) ani osoba wspólnie mieszkająca z użytkownikiem.
• Wybór asystenta: Osoba z niepełnosprawnością ma prawo sama wybrać swojego asystenta spośród osób wpisanych do rejestru. Jeśli nie chce wybierać, zrobi to organizator (np. urząd).
• Stawki dla asystentów: Ustawa określa stawki godzinowe brutto dla asystentów. Są one zróżnicowane w zależności od trudności wykonywanych czynności i wynoszą od 49 zł do 55 zł za godzinę. Stawki te będą co roku podwyższane (waloryzowane).
• Jak to załatwić? Wniosek o przyznanie asystenta składa się elektronicznie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Decyzja wydawana jest na okres od 1 roku do 5 lat. Potem trzeba złożyć nowy wniosek.
• Kto to finansuje? Całość