Rolnicy tracą ochronę konsumencką w pożyczkach i umowach

Ustawa wycofuje ochronę konsumencką dla rolników w trzech obszarach: pożyczek lombardowych, kredytów konsumenckich i klauzul abuzywnych w kodeksie cywilnym.

Konkretnie chodzi o to:

• Pożyczki lombardowe — rolnicy przestają być traktowani jak zwykli konsumenci i tracą prawo do ochrony przewidzianej dla osób zaciągających pożyczki lombardowe (czyli pożyczki udzielane pod zastaw rzeczy ruchomych).
• Kredyty konsumenckie — rolnicy przestają podlegać przepisom ustawy o kredycie konsumenckim, która chroni przed nieuczciwymi warunkami umów i wymaga od banków przejrzystych informacji o kosztach kredytu.
• Klauzule abuzywne — rolnicy tracą ochronę przed niesprawiedliwymi postanowieniami w umowach (przepisy kodeksu cywilnego, które pozwalają sądom unieważnić niesprawiedliwe warunki).

Dlaczego ta zmiana?

Według uzasadnienia, rozszerzenie ochrony konsumenckiej na rolników (wprowadzone w 2023 roku) spowodowało problemy:

• Kredyty dla rolników stały się droższe — banki podniosły oprocentowanie, bo finansowanie konsumenckie kosztuje ich prawie dwa razy więcej niż finansowanie dla przedsiębiorców.
• Utrudnił się dostęp do pożyczek leasingowych (finansowania sprzętu rolniczego) — firmy leasingowe ograniczyły ofertę dla rolników.
• Przepisy dla konsumentów nie pasują do specyfiki rolnictwa — kredyty dla rolników wymagają elastyczności (np. raty sezonowe, okresy karencji), której przepisy konsumenckie nie przewidują.
• Tylko około 400 gospodarstw rocznie (0,1% wszystkich) ma problemy z nadmiernym zadłużeniem — ochrona dotyczy ponad 400 tysięcy gospodarstw, które nie mają takich problemów.
• Organy ochrony konsumentów (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rzecznik Finansowy) nie zanotowały skarg rolników na naruszenia praw w umowach kredytowych.
• W innych krajach UE (12 zbadanych państw) rolnicy nie mają ochrony konsumenckiej przy kredytach związanych z działalnością rolniczą — są traktowani jak przedsiębiorcy.

Kto to dotyczy?

Wszyscy rolnicy — zarówno mali, prowadzący małe indywidualne gospodarstwa, jak i duże gospodarstwa towarowe.

Kiedy wchodzi w życie?

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (data nie jest jeszcze znana, bo projekt dopiero jest procedowany).