Podsumowanie AI
Ustawa ma pomóc osobom, które dostały dofinansowanie z programu „Czyste Powietrze”, ale padły ofiarą nieuczciwych wykonawców (firm lub osób, które miały wykonać prace) i teraz muszą zwracać pieniądze. Chodzi o sytuacje, gdy wykonawca oszukał, wyłudził pieniądze, wykonał pracę źle albo wcale, a fundusz (instytucja wypłacająca dotacje) żąda od beneficjenta (osoby, która dostała dotację) zwrotu całej kwoty wraz z odsetkami.
Ustawa dotyczy umów o dofinansowanie złożonych od 15 lipca 2022 r. do 28 listopada 2024 r., a także wcześniejszych, jeśli wypłaty szły bezpośrednio do wykonawcy.
Co dokładnie wprowadza:
- Zawieszenie spłaty – jeśli przeciwko wykonawcy toczy się postępowanie karne (np. o oszustwo), beneficjent może złożyć wniosek do funduszu i spłata należności zostaje wstrzymana do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej. Wystarczy dołączyć dokument potwierdzający wszczęcie postępowania.
- Tymczasowe wstrzymanie dochodzenia – jeśli fundusz dowie się o zawiadomieniu o przestępstwie, może wstrzymać się z egzekucją, zanim beneficjent złoży formalny wniosek o zawieszenie.
- Całkowite zwolnienie z długu – jeśli wykonawca zostanie prawomocnie skazany (lub sąd warunkowo umorzy postępowanie) za przestępstwo, które spowodowało niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, beneficjent nie musi zwracać pieniędzy. Dotyczy to kwoty, której nie udało się odzyskać od wykonawcy. Jeśli beneficjent odzyska od wykonawcy jakąś część, musi ją oddać funduszowi w ciągu 30 dni.
- Ulgi w spłacie dla osób w trudnej sytuacji – jeśli beneficjent nie może skorzystać z powyższych form pomocy (np. sprawa karna się nie zakończyła lub nie zapadł wyrok), a znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, może wnioskować o:
- rozłożenie długu na raty,
- odroczenie terminu spłaty,
- umorzenie długu w całości lub części.
We wniosku trzeba opisać swoją sytuację, dochody i koszty utrzymania z ostatnich 6 miesięcy.
- Fundusz może dochodzić pieniędzy od wykonawcy – fundusz zyskuje prawo, by samemu żądać od nieuczciwego wykonawcy zwrotu kwoty wypłaconej mu bezpośrednio, wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych.
- Fundusz jako pokrzywdzony – w sprawach karnych dotyczących tych oszustw fundusz będzie formalnie uznawany za pokrzywdzonego, co wzmacnia jego pozycję w procesie.
- Zwolnienie z podatku – kwoty umorzone na podstawie tej ustaw
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 3007)
Etapy legislacyjne
13 sierpnia 2026
Projekt wpłynął do Sejmu
20 sierpnia 2026
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
3 września 2026