Rządowy projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu

Ustawa ma wdrożyć w Polsce unijne przepisy o sprawiedliwym dostępie do danych (tzw. akt w sprawie danych). W praktyce chodzi o to, żeby ludzie i firmy miały realną kontrolę nad danymi, które produkują ich urządzenia, i żeby łatwiej było zmieniać dostawcę usług w chmurze.

Najważniejsze zmiany:

• Prezes UKE (Urząd Komunikacji Elektronicznej) staje się głównym organem pilnującym tych przepisów — rozpatruje skargi, prowadzi postępowania i nakłada kary. Będzie też pełnił rolę koordynatora danych (punktu kontaktowego) i certyfikował organy rozstrzygające spory.
• Kto może się poskarżyć i na co: użytkownik (np. właściciel inteligentnego urządzenia) może skarżyć się na posiadacza danych, gdy ten blokuje mu dostęp do danych z urządzenia albo narzuca nieuczciwe ograniczenia umowne. Skargi mogą też składać osoby trzecie, posiadacze danych oraz organy publiczne — w sprawach udostępniania danych na podstawie „wyjątkowej potrzeby”.
• Dostęp do danych z urządzeń: użytkownicy urządzeń podłączonych do internetu (np. sprzętu inteligentnego domu, samochodów) mają prawo do danych, które te urządzenia generują, i mogą je udostępniać innym podmiotom (np. warsztatom naprawczym).
• Organy publiczne mogą żądać danych od firm tylko w wyjątkowych sytuacjach. Wnioski o takie dane Prezes UKE publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej (chyba że publikacja zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu).
• Zmiana dostawcy usług w chmurze ma być łatwiejsza — wprowadza się zabezpieczenia przed nieuczciwymi opłatami za zmianę dostawcy.
• Certyfikacja organów rozstrzygania sporów: podmiot, który chce pozasądowo rozstrzygać spory o dane, musi zdobyć certyfikat Prezesa UKE na 5 lat (z możliwością przedłużenia na kolejne 5 lat). Wniosek o przedłużenie składa się nie później niż 60 dni przed końcem ważności certyfikatu.
• Skarga ogólna do Prezesa UKE: każdy, kto uważa, że naruszono jego prawa wynikające z tych przepisów, może złożyć skargę. Prezes UKE ma 2 miesiące na przekazanie informacji o sposobie załatwienia sprawy, a w uzasadnionych przypadkach — maksymalnie 4 miesiące.
• Kary pieniężne: Prezes UKE może nałożyć karę do 100 000 zł, a na przedsiębiorcę — do 4% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara jest ostatecznością — najpierw organ wzywa do zaprzestania naruszeń i daje czas na ich usunięcie (co najmniej 14 dni na ustosunkowanie się do zarzutów). Karę trzeba zapłaci