Rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających

Ustawa tworzy jeden wspólny system nakładania i egzekwowania sankcji (środków ograniczających) – zarówno tych przyjętych przez Unię Europejską, jak i nowych, polskich. Ma być "konstytucją sankcyjną", która porządkuje rozproszone dotychczas przepisy.

Co to oznacza w praktyce?

• Polska dostaje własną listę sankcyjną. Minister spraw wewnętrznych będzie prowadził publiczną listę osób i firm (np. wspierających obce państwa, łamiących prawa człowieka lub ingerujących w polską przestrzeń informacyjną), wobec których zastosuje się krajowe sankcje. Wpis na listę będzie następował decyzją administracyjną, od której można się odwołać do sądu.
• Krajowe sankcje wobec firm i osób oznaczają konkretne ograniczenia:
• Zamrożenie majątku – zablokowanie kont, akcji, nieruchomości i innych aktywów (środków finansowych i zasobów gospodarczych) oraz zakaz ich udostępniania.
• Zakaz wjazdu do Polski dla cudzoziemców z listy.
• Wykluczenie z przetargów publicznych – firma z listy nie może startować w zamówieniach publicznych, a zamawiający ma obowiązek zerwać z nią umowę (w terminie 120 dni od wpisu na listę, z rozwiązaniem umowy w ciągu 30 dni).
• Konieczność zgody ministra gospodarki na sprzedaż lub obciążenie (np. hipoteką) udziałów lub akcji firmy wpisanej na listę. Zbycie bez tej zgody jest nieważne.
• Rząd może nałożyć sankcje gospodarcze na całe państwa. Rada Ministrów, na wniosek ministra spraw zagranicznych, będzie mogła wprowadzić zakaz lub ograniczenie współpracy gospodarczej z danym krajem (np. zakaz obrotu towarami, tranzytu, inwestycji). Takie sankcje będą wprowadzane na okres do 24 miesięcy (z możliwością przedłużenia).
• Powstaje mechanizm przejmowania majątku. W wyjątkowych sytuacjach (gdy wymaga tego interes publiczny lub bezpieczeństwo państwa) minister gospodarki będzie mógł ustanowić tymczasowy zarząd nad firmą z listy, a nawet przejąć jej majątek na rzecz Skarbu Państwa. Za przejęcie przysługuje odszkodowanie (według wartości rynkowej), ale jeśli dane państwo nie płaci odszkodowań Polakom, polskie odszkodowanie może być proporcjonalnie ograniczone lub w ogóle nie przysługiwać.
• Pracownicy firm objętych sankcjami dostają ochronę. Jeśli firma z listy nie ma pieniędzy na wypłaty, pracownicy mogą dostać świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) – przez okres do 3 miesięcy, w wysokości nieprzekraczającej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
• Rosną kary za łamanie sankcji:
• Kary administracyjne (pieniężne): za naruszenie