Rządowy projekt ustawy o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN)

Ta ustawa wprowadza w Polsce unijną sieć danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych, w skrócie FSDN. Chodzi o zbieranie i analizowanie różnych danych z gospodarstw, które pokażą, jak rolnictwo wpływa na gospodarkę, środowisko i społeczeństwo. To rozszerzenie dotychczasowego systemu zbierania danych z gospodarstw rolnych (FADN).

Co to oznacza w praktyce:

• Głównym ośrodkiem odpowiedzialnym za zbieranie i przekazywanie tych danych będzie Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy (zwany dalej "agencją łącznikową").
• Agencja łącznikowa będzie co roku dostawać pieniądze z budżetu państwa na te zadania, np. w 2025 roku będzie to 49 300 000 złotych, a w 2034 roku – 65 250 000 złotych.
• Agencja łącznikowa będzie podpisywać umowy z wojewódzkimi ośrodkami doradztwa rolniczego, żeby te ośrodki zbierały dane z wybranych gospodarstw rolnych na swoim terenie.
• Rolnicy, którzy zdecydują się wziąć udział w tym programie i udostępnić dane ze swojego gospodarstwa, dostaną za to pieniądze. Wysokość tej kwoty to 0,0625 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale poprzedniego roku, ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny.
• Te pieniądze za udział w FSDN nie będą opodatkowane podatkiem dochodowym.
• Udział w programie jest dobrowolny. Rolnik musi złożyć pisemne oświadczenie, że zgadza się na zbieranie danych. Może też wycofać zgodę w każdej chwili, zanim dane zostaną zebrane. Jeśli wycofa zgodę, nie dostanie pieniędzy.
• Dane do wyboru gospodarstw, które będą brać udział w programie, będą pochodzić z Głównego Urzędu Statystycznego (np. z powszechnego spisu rolnego). Będą to dane anonimowe, czyli takie, po których nie da się od razu rozpoznać konkretnego rolnika.
• Powstanie nowy organ – Komitet Krajowy do spraw Unijnej Sieci Danych Dotyczących Poziomu Zrównoważenia Gospodarstw Rolnych, w skrócie Komitet Krajowy ds. FSDN. Będzie on zatwierdzał plany wyboru gospodarstw do badania. W jego skład wejdą przedstawiciele różnych ministerstw i instytucji, np. Ministerstwa Rolnictwa, Ministerstwa Finansów, Głównego Urzędu Statystycznego.
• Dotychczasowy Komitet do Spraw Systemu Zbierania i Wykorzystywania Danych Rachunkowych z Gospodarstw Rolnych zostanie przekształcony w nowy Komitet Krajowy ds. FSDN.
• Ustawa, która regulowała dotychczasowe zbieranie danych rachunkowych z gospodarstw rolnych, straci moc.
• Dane zebrane za 2024 rok na podstawie starej ustawy będą rozliczane według starych zasad.