Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia zrównoważonego lotnictwa

Ustawa zmienia zasady rozliczania emisji dwutlenku węgla (CO2) przez linie lotnicze i wprowadza nowy system zachęt do używania paliw przyjaznych dla środowiska. Dotyczy to głównie firm lotniczych, ale też urzędów, które je kontrolują.

Co to oznacza w praktyce?

• Koniec z darmowymi uprawnieniami do emisji dla lotnictwa. Do tej pory linie lotnicze dostawały część uprawnień do emisji CO2 za darmo. Nowe przepisy to znoszą. Od 2026 roku wszystkie uprawnienia będą musiały kupować na aukcjach. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy linia używa specjalnych, ekologicznych paliw lotniczych – wtedy może dostać część uprawnień za darmo jako nagrodę. To ma zachęcić do przesiadki na paliwa mniej szkodliwe dla klimatu.
• Premia za używanie ekologicznych paliw. Linie lotnicze, które w latach 2024–2030 będą tankować tzw. kwalifikujące się paliwa lotnicze (np. biopaliwa, paliwa syntetyczne), mogą dostać za to dodatkowe, bezpłatne uprawnienia do emisji. Mają one pokryć część wyższej ceny tych paliw w porównaniu do zwykłej nafty. Żeby dostać premię, trzeba złożyć odpowiedni wniosek (jako część corocznego raportu o emisjach).
• Obowiązek monitorowania nie tylko CO2. Linie lotnicze będą musiały raportować nie tylko ilość dwutlenku węgla, ale też inne szkodliwe substancje powstające podczas spalania paliwa, np. tlenki azotu, sadzę, związki siarki i parę wodną (w tym smugi kondensacyjne). Na razie to tylko obowiązek raportowania, nie trzeba za to płacić ani umarzać uprawnień.
• Nowy system dla lotów międzynarodowych (CORSIA). Wprowadza się polskie przepisy dla globalnego mechanizmu CORSIA, który ma ograniczać emisje z lotów między krajami. Dotyczy to lotów poza Unię Europejską. Linie lotnicze będą musiały monitorować emisje z tych lotów, a w przyszłości – jeśli przekroczą pewien poziom – kupować i umarzać specjalne jednostki kompensacyjne (czyli płacić za zrównoważenie swojej emisji gdzie indziej). Obliczeniami i informowaniem linii o tym, ile muszą skompensować, zajmą się Krajowy Ośrodek (KOBIZE) i Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC).
• Wyższy próg zwolnienia z systemu. Małe linie lotnicze, które wykonują mniej niż 243 loty w każdym z trzech czteromiesięcznych okresów w roku LUB których łączna roczna emisja CO2 jest mniejsza niż 10 000 ton, są zwolnione z większości obowiązków. Wcześniej ten próg był niższy (30 000 lotów).
• **Nowe zasady dla paliw uznawanych za zeroemisyjne