Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa zmienia zasady rozpatrywania przez sąd odwołań od decyzji ZUS i innych organów rentowych (czyli instytucji zajmujących się emeryturami, rentami i zasiłkami). Chodzi o to, żeby sprawy toczyły się szybciej i żeby sąd mógł skuteczniej reagować, gdy urząd popełnił błąd.

Co to oznacza w praktyce:

• Sąd dostaje nowe uprawnienia. Jeśli urząd wydał decyzję z poważnym naruszeniem procedur (np. nie zebrał potrzebnych dowodów, nie wysłuchał strony), sąd będzie mógł uchylić taką decyzję i odesłać sprawę do urzędu do ponownego rozpatrzenia. Wcześniej sąd w wielu takich sytuacjach musiał sam rozstrzygać sprawę, co często trwało dłużej.
• Więcej decyzji można odesłać do poprawy. Nowe przepisy pozwalają sądowi uchylić decyzję i przekazać sprawę urzędowi, gdy decyzja nie rozstrzyga sprawy co do istoty (np. urząd odmówił wszczęcia postępowania albo je umorzył, zamiast zająć się sprawą merytorycznie).
• Sąd może zakończyć sprawę, gdy postępowanie przed urzędem było bezprzedmiotowe. Jeśli np. urząd wydał decyzję wobec osoby, która nie powinna być stroną w sprawie, sąd będzie mógł uchylić decyzję i umorzyć postępowanie zarówno przed urzędem, jak i przed sądem.
• Sąd wskazuje urzędowi, co ma zrobić. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, sąd będzie musiał wskazać, jakie okoliczności urząd ma wziąć pod uwagę. To ma zapobiec ponownemu wydaniu błędnej decyzji.
• Ważne wyjątki. Nowe zasady nie obejmują decyzji, które rozstrzygają o prawie do świadczenia po raz pierwszy (np. przyznanie lub odmowa emerytury, renty, zasiłku chorobowego). W takich sprawach sąd nadal musi sam merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, żeby osoba odwołująca się jak najszybciej uzyskała stabilną sytuację.
• Kogo dotyczą zmiany: osób odwołujących się od decyzji ZUS, KRUS, Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, wojskowych biur emerytalnych i Biura Emerytalnego Służby Więziennej. Nowe przepisy mają zastosowanie do spraw, w których odwołanie wniesiono po wejściu w życie ustawy.