Podsumowanie AI
Projekt zmienia zasady dobrowolnego kończenia spraw karnych — rozszerza możliwości porozumienia między oskarżonym, pokrzywdzonym i prokuratorem oraz dodaje nowe sposoby umarzania spraw jeszcze przed sądem.
Nowe umorzenie „ugodowe” (art. 11a)
Prokurator będzie mógł umorzyć sprawę, jeśli podejrzany i pokrzywdzony zawrą ugodę i ją wykonają. Dotyczy to tylko:
- występku przeciwko mieniu bez przemocy lub groźby, o wartości do 20 000 złotych (z wyłączeniem rozboju, kradzieży z włamaniem itp. z art. 279–283 Kodeksu karnego),
- nieumyślnego lekkiego lub średniego uszczerbku na zdrowiu (art. 157 § 3),
- nieumyślnego narażenia na niebezpieczeństwo (art. 160 § 3),
- wypadku komunikacyjnego z lekkim lub średnim uszczerbkiem (art. 177 § 1), ale nie gdy sprawca był pijany lub pod wpływem narkotyków.
Warunki: podejrzany nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, ugoda została wykonana. Prokurator może dodatkowo zażądać wpłaty na rzecz Skarbu Państwa od 1000 do 20 000 złotych.
Nowe umorzenie w sprawach bez pokrzywdzonego (art. 11b)
Prokurator będzie mógł umorzyć sprawę o drobne fałszerstwo dokumentu (art. 270 § 2a i 3 oraz art. 271 § 2 Kodeksu karnego), jeśli podejrzany nie był karany za przestępstwo umyślne, okoliczności nie budzą wątpliwości, a podejrzany wpłaci na rzecz Skarbu Państwa od 1000 do 20 000 złotych.
Wznowienie umorzonej sprawy (art. 11c)
Jeśli osoba, której sprawę umorzono na podstawie art. 11a lub 11b, w ciągu 2 lat od umorzenia popełni przestępstwo umyślne i zostanie za nie prawomocnie skazana — postępowanie wznawia się.
Zmiany w wyrokach „na wniosek” (tryby konsensualne)
- Oskarżony będzie mógł złożyć wniosek o dobrowolne poddanie się karze także przez obrońcę (za swoją zgodą), a nie tylko osobiście.
- Wniosek o dobrowolne poddanie się karze będzie można złożyć nie tylko na początku rozprawy, ale na każdym jej etapie — aż do zamknięcia przewodu sądowego.
- Prokurator będzie mógł dołączyć do aktu oskarżenia oświadczenie, jakie warunki kary zaakceptuje — na wniosek oskarżonego.
- Sąd będzie mógł uwzględnić wniosek o dobrowolne poddanie się karze, jeśli prokurator należycie powiadomiony o terminie rozprawy się temu nie sprzeciwi (wcześniej wymagana była jego zgoda).
**Korzy
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 3087)
Etapy legislacyjne
9 września 2026
Projekt wpłynął do Sejmu
15 września 2026
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
9 października 2026