Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw

Ustawa wprowadza do polskiego prawa pojęcie pieczy współdzielonej – czyli sytuacji, w której po rozwodzie lub rozstaniu rodzice nadal wspólnie sprawują władzę rodzicielską, a dziecko mieszka na zmianę u każdego z nich w powtarzających się okresach (niekoniecznie równych). Sąd ma traktować tę formę jako pierwszą do rozważenia, ale zawsze decyduje dobro dziecka.

Najważniejsze zmiany:

• Piecza współdzielona – sąd może ją orzec, gdy rodzice mają różne miejsca pobytu i jest to zgodne z dobrem dziecka. Przy decyzji bierze pod uwagę: zdanie i rozsądne życzenia dziecka, jego wiek i stan zdrowia, zdolność rodziców do komunikacji i współpracy, odległość między ich miejscami pobytu oraz dotychczasowy podział obowiązków przy dziecku.
• Jeśli sąd nie orzeka pieczy współdzielonej, ustala miejsce pobytu dziecka w aktualnym miejscu zamieszkania jednego z rodziców – żeby drugi rodzic nie mógł „przenieść” dziecka wbrew woli pierwszego.
• Sąd może powierzyć władzę rodzicielską jednemu rodzicowi i ograniczyć władzę drugiego, jeśli wymaga tego dobro dziecka.
• Orzekając pieczę współdzieloną, sąd w uzasadnionych przypadkach może odstąpić od ustalania alimentów na dziecko (gdy rodzice sprawują pieczę po równo i mają podobną sytuację majątkową).
• Sąd nie orzeka o kontaktach z dzieckiem ani o alimentach na dziecko, jeśli umieszcza je w pieczy zastępczej – te sprawy rozstrzyga sąd opiekuńczy.
• Sąd nie orzeka o kontaktach, jeśli ma wydać wyrok zaoczny albo miejsce pobytu rodzica nie jest znane.
• Obowiązki rodziców – dochodzi obowiązek zapewnienia dziecku bezpieczeństwa oraz ochrony jego prywatności i wizerunku (chodzi m.in. o publikowanie zdjęć i informacji o dziecku w mediach społecznościowych).
• Ochrona przed przemocą – sąd, ustalając kontakty z dzieckiem, ma je tak ukształtować, by nie stanowiły zagrożenia dla osoby doznającej przemocy domowej. W sprawach o władzę rodzicielską i kontakty sąd ustala, czy dziecko ma zapewnione bezpieczeństwo i ochronę przed przemocą domową.
• Zabezpieczenie na czas sprawy – sąd, udzielając zabezpieczenia w sprawie pieczy nad dzieckiem, orzeka pieczę współdzieloną do prawomocnego zakończenia sprawy, jeśli obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska – chyba że sprzeciwia się temu dobro dziecka lub rodzic nie zgadza się na powierzenie mu pieczy.
• Przekazywanie spraw – sprawy o alimenty i o władzę rodzicielską/kontakty, wszczęte przed pozwem o rozwód lub separację, sąd rejonowy przekazuje sądowi rozwodowemu. Sprawy o alimenty dla dziecka w pieczy zastępczej są z tego wyłączone.
• Świadczenia i podatki – pojęcie „opie